Ish-pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe të Ushtrisë Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc (UÇPMB) kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë nën vëzhgim, hetime dhe ndjekje nga organet e sigurisë së vendeve të rajonit, veçanërisht nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë, për shkak të veprimtarisë së tyre gjatë dhe pas luftërave në Kosovë dhe Luginën e Preshevës.
Sipas burimeve dhe zhvillimeve të deritanishme, një nga pretekstet kryesore që autoritetet maqedonase vazhdojnë ta përdorin është ngjarja e Brodecit, e ndodhur në vitin 2009 në Maqedoni. Ky operacion i njësive speciale maqedonase përfundoi me pasoja të rënda: pesë shqiptarë mbetën të vrarë, si dhe pati viktima edhe nga radhët e forcave maqedonase.
Në mesin e të vrarëve shqiptarë ishin edhe persona të lidhur me strukturat e ish-luftëtarëve, ndërsa Ramadan Shyti dhe të tjerë humbën jetën gjatë përplasjes. Ndërkohë, Lirimi Jakupi dhe Astrit Shabani arritën të çajnë rrethimin dhe të shpëtojnë, duke u bërë më pas objekt i kërkimeve intensive ndërkombëtare.
Këto zhvillime lidhen edhe me një ngjarje tjetër të rëndë që i parapriu Brodecit: arratisja nga Burgu i Sigurisë së Lartë, i cili në atë kohë ishte nën mbikëqyrjen e administratës ndërkombëtare të UNMIK-ut. Të arratisurit, sipas raportimeve, kishin futur brenda burgut një armë zjarri, ndërsa gjatë arratisjes pati edhe të shtëna nga jashtë mureve të burgut, nga persona të tjerë që dyshohet se erdhën në ndihmë të tyre.
Pak ditë para këtyre ngjarjeve, ishte vrarë edhe Xhavit Morina nga Malisheva, çka e rëndoi edhe më shumë situatën e sigurisë dhe tensionet rajonale.
Operacioni i Brodecit u shoqërua me pasoja të rënda edhe për popullsinë civile. Sipas banorëve dhe raportimeve të asaj kohe, gjatë aksionit të njësive speciale maqedonase u shkatërruan shtëpi dhe prona të fshatarëve, nën arsyetimin e luftimit të grupeve të armatosura, duke lënë pas dëme të konsiderueshme materiale dhe trauma të thella për komunitetin lokal.
Ish-luftëtarët e UÇK-së dhe UÇPMB-së, sipas shumë vlerësimeve, nuk janë vënë në shënjestër vetëm nga autoritetet maqedonase, por edhe nga strukturat serbe, që nga përfundimi i luftës në Kosovë. Kjo ndjekje e vazhdueshme shihet nga mbështetësit e tyre si përpjekje për kriminalizimin e luftës çlirimtare dhe të figurave të saj.
Ky diskutim merr peshë të veçantë pikërisht tani, në kohën kur po zhvillohen seanca përfundimtare të proceseve gjyqësore, ku po trajtohen çështje të ndjeshme që lidhen me luftën, pasojat e saj dhe interpretimin historik të ngjarjeve. Për shumëkënd, këto procese nuk janë vetëm juridike, por edhe politike dhe historike, me ndikim të drejtpërdrejtë në narrativën mbi luftën çlirimtare shqiptare në Kosovë dhe rajon.
Në këtë kontekst, kërkohet një qasje profesionale, e balancuar dhe e bazuar në fakte, që të ndihmojë opinionin publik të kuptojë më mirë sfondin e këtyre ngjarjeve dhe pasojat e tyre afatgjata./Qendra.INFO
