Ndërhyrja ushtarake e Shteteve të Bashkuara në Venezuelë ka rihapur frikën në Evropë për planet ekspansioniste të Presidentit amerikan Donald Trump, këtë herë të përqendruara në Groenlandë – territor autonom i Danimarkës, i pasur me minerale strategjike dhe me rëndësi kyçe gjeopolitike.
Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, paralajmëroi se çdo përpjekje e SHBA-së për të marrë Groenlandën me forcë do të shkatërronte themelet e sigurisë transatlantike të ndërtuara për më shumë se 80 vjet.
“Nëse Shtetet e Bashkuara sulmojnë ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, atëherë gjithçka ndalet – NATO dhe rendi i sigurisë pas Luftës së Dytë Botërore,” deklaroi Frederiksen për TV2 daneze.
Groenlanda në qendër të lojës gjeopolitike
Groenlanda, territor autonom nën Mbretërinë e Danimarkës, është kthyer në një pikë strategjike për shkak të:
-
depozitave të mëdha të metaleve të rralla,
-
pozicionit kyç në Arktik,
-
dhe hapjes së rrugëve të reja detare si pasojë e shkrirjes së akullit polar.
Trump ka deklaruar hapur se SHBA “ka nevojë për Groenlandën për arsye të sigurisë kombëtare”, duke shtuar se Danimarka “nuk është në gjendje ta mbrojë”.
Në reagim të drejtpërdrejtë, Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, i kërkoi Trumpit të ndalë presionin dhe “fantazitë për aneksim”, duke theksuar se dialogu është i mundur vetëm përmes kanaleve diplomatike dhe me respekt për ligjin ndërkombëtar.
Evropa rreshtohet pas Danimarkës
Deklaratat e Trump kanë shkaktuar reagime të forta në mbarë Evropën. Bashkimi Evropian, Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe vendet nordike kanë riafirmuar mbështetjen për integritetin territorial të Danimarkës.
“Kufijtë nuk ndryshohen me forcë,” deklaroi Ministria e Jashtme franceze, ndërsa kryeministri britanik Keir Starmer theksoi se vetëm Groenlanda dhe Danimarka mund të vendosin për të ardhmen e territorit.
Pas Venezuelës, çfarë vjen më pas?
Shqetësimi është shtuar pas arrestimit të presidentit venezuelian Nicolás Maduro nga forcat amerikane dhe deklaratës së Trump se SHBA do ta “drejtojë përkohësisht Venezuelën” dhe do të shfrytëzojë rezervat e saj të naftës.
Analistët paralajmërojnë se Groenlanda mund të jetë testi i radhës i asaj që po quhet gjithnjë e më shpesh “Doktrina Donroe” – një rikthim agresiv i politikës së dominimit amerikan në hemisferën perëndimore dhe përtej saj.
