Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar se Shtetet e Bashkuara do të imponojnë një tarifë prej 25% mbi çdo vend që bën tregti me Republikën Islamike të Iranit, një masë që hyn menjëherë në fuqi dhe përbën një shtysë të fortë në tensionet tregtare globale. Trump bëri deklaratën përmes një postimi në platformën e tij Truth Social, duke e quajtur vendimin “përfundimtar dhe pa kompromise”.
Kjo kërcënim tarifor vjen në mes të një periudhe të tensioneve të rritura ndërsa protesta të gjera kundër regjimit në Iran janë shoqëruar me një shtypje brutale, me raporte të shumta për qindra civilë të vrarë nga organizata të të drejtave të njeriut.
Në praktikë, tarifa e re synon të maksimalizojë presionin ekonomik mbi Teheranin duke izoluar edhe partnerët tregtarë të tij, përfshirë vende me marrëdhënie të rëndësishme ekonomike si Kina, India, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bashkimi Evropian dhe Turqia — të gjitha vende që mbajnë lidhje tregtare me Iranin.
Qeveria amerikane nuk ka publikuar ende detaje ligjore, dokumentacion apo zbatim formal të këtij urdhëri, duke lënë paqartësi sesi do të zbatohet në praktikë dhe çfarë do të thotë kjo për marrëdhëniet bilaterale me partnerë kryesorë globalë.
Reagimet ndërkombëtare kanë qenë të menjëhershme: Kina ka deklaruar se do të mbrojë fuqishëm interesat e saj të ligjshme pas njoftimit për tarifë, duke e cilësuar masën si një kërcënim ndaj ekonomisë globale.
Analistët vënë në dukje se një tarifë e tillë, nëse zbatohet, do të krijojë presion të jashtëzakonshëm në zinxhirët globalë të tregtisë, duke ndikuar në marrëdhëniet e SHBA-së jo vetëm me Iranin, por edhe me partnerët e mëdhenj tregtarë që kanë interesa të thella ekonomike në rajon.
Ky lloj veprimi ekonomiko-politik shfaqet në një kohë kur Shtetet e Bashkuara po konsiderojnë gjithçka, nga presioni ekonomik e deri te opsionet ushtarake, si reagim ndaj situatës në Iran — duke mbajtur “të gjitha mundësitë në tavolinë,” sipas zëdhënëses së Shtëpisë së Bardhë.
