Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se Shtetet e Bashkuara mund të vendosin tarifa ndaj vendeve që kundërshtojnë ambiciet e tij për të marrë nën kontroll Groenlandën, duke e justifikuar këtë me nevojën për sigurinë kombëtare të SHBA-së.
Gjatë një takimi në Shtëpinë e Bardhë, Trump deklaroi se “mund të vendosë tarifa ndaj vendeve nëse ato nuk pajtohen për Groenlandën”, territor vetëqeverisës nën sovranitetin e Danimarkës. Ai nuk specifikoi se cilat vende do të preken apo çfarë baze ligjore do të përdorte për një veprim të tillë.
Deklaratat e Trump janë kundërshtuar ashpër nga Danimarka, autoritetet e Groenlandës, si dhe nga disa aleatë europianë dhe anëtarë të Kongresit amerikan. Në të njëjtën kohë, një delegacion dypartiak i Kongresit amerikan ka vizituar Groenlandën për të shprehur mbështetje për territorin dhe për të ulur tensionet.
Senatori demokrat Chris Coons, drejtues i delegacionit, tha se vizita kishte për qëllim dëgjimin e shqetësimeve të banorëve vendas dhe përcjelljen e tyre në Uashington, me synim shmangien e përshkallëzimit diplomatik.
Trump ka përsëritur se Groenlanda është jetike për sigurinë e SHBA-së, duke nënvizuar pozicionin e saj strategjik në Arktik dhe pasuritë natyrore. Ai ka deklaruar se SHBA duhet ta “zotërojë” Groenlandën për t’u mbrojtur nga kërcënime të mundshme ruse ose kineze, duke lënë të hapur edhe përdorimin e forcës.
Aktualisht, SHBA ka mbi 100 trupa të stacionuara në bazën ushtarake Pituffik, e operuar që nga Lufta e Dytë Botërore. Sipas marrëveshjeve ekzistuese me Danimarkën, Uashingtoni ka të drejtë të rrisë praninë ushtarake në ishull.
Danimarka ka paralajmëruar se çdo veprim ushtarak kundër Groenlandës do të rrezikonte seriozisht unitetin e NATO-s. Aleatët europianë janë rreshtuar në mbështetje të Kopenhagës, duke theksuar se siguria e Arktikut duhet të jetë përgjegjësi e përbashkët e NATO-s.
Në këtë kuadër, disa vende europiane, përfshirë Francën, Gjermaninë, Mbretërinë e Bashkuar, Suedinë, Norvegjinë, Finlandën dhe Holandën, kanë dërguar trupa në Groenlandë në kuadër të një misioni monitorues dhe zbulues.
