Mbretëria e Bashkuar po përballet me një vendim të vështirë politik dhe etik lidhur me furnizimin me gaz të institucioneve shtetërore, në prag të skadimit të një kontrate shumëvjeçare me vlerë deri në 8 miliardë paund.
Aktualisht, sipas një marrëveshjeje të sektorit publik, kompania TotalEnergies Gas & Power, degë britanike e gjigantit francez të energjisë, furnizon me gaz ndërtesa kyçe të shtetit britanik, përfshirë Downing Street nr.10, Thesarin dhe institucione të tjera të Whitehall-it, si dhe spitale të Shërbimit Shëndetësor Kombëtar (NHS).
Kjo kontratë pritet të skadojë në fillim të vitit të ardhshëm, ndërsa autoritetet britanike janë duke përgatitur një proces të ri tenderimi publik, i cili pritet të shpallet në qershor dhe të përfundojë në dhjetor. Marrëveshja e re do të mbulojë periudhën 2027–2030.
Presion politik për shkëputje nga kompanitë me lidhje ruse
Deputetë britanikë dhe aktivistë pro-ukrainas kanë intensifikuar thirrjet ndaj qeverisë së kryeministrit Keir Starmer që të përjashtojë TotalEnergies nga kontrata e re, për shkak të lidhjeve të vazhdueshme të kompanisë me sektorin energjetik rus.
Në një letër drejtuar Ministrit të Zyrës së Kabinetit, Nick Thomas-Symonds, nënshkruesit paralajmërojnë se vazhdimi i bashkëpunimit me kompani të lidhura me lëndët djegëse fosile ruse bie ndesh me politikën e jashtme të Britanisë, e cila synon të reduktojë të ardhurat e Rusisë nga energjia, të përdorura për financimin e luftës kundër Ukrainës.
“Prokurimi publik duhet të jetë në përputhje jo vetëm me sanksionet, por edhe me përpjekjet për të penguar agresionin rus”, thuhet në letër.
Mes nënshkruesve janë deputetë të Partisë Laburiste dhe të Partisë së Gjelbër, si dhe përfaqësues të grupeve të fushatës Razom We Stand dhe B4 Ukraine.
Lidhjet e TotalEnergies me Rusinë
Edhe pse importet direkte të gazit rus janë të ndaluara në Mbretërinë e Bashkuar, TotalEnergies mban ende një pjesë prej 20% në impiantin rus të gazit natyror të lëngshëm Yamal në Siberi dhe vazhdon të importojë gaz rus në Evropë përmes kontratave afatgjata.
Kompania ka deklaruar se ka dënuar agresionin ushtarak të Rusisë ndaj Ukrainës dhe se vepron brenda kornizës ligjore të Bashkimit Evropian dhe regjimeve të sanksioneve.
Megjithatë, kritikët theksojnë se çdo përfshirje ekonomike me sektorin energjetik rus ndihmon indirekt regjimin e Vladimir Putin, në një kohë kur infrastruktura energjetike e Ukrainës po shënjestrohet vazhdimisht nga sulmet ruse.
Vendim me peshë politike
Qeveria britanike deri më tani nuk ka komentuar drejtpërdrejt mbi procesin e ri të prokurimit, duke theksuar se bëhet fjalë për një procedurë të hapur dhe konkurruese.
Megjithatë, çështja pritet të kthehet në një test të rëndësishëm për koherencën mes politikës energjetike, prokurimit publik dhe qëndrimit të Mbretërisë së Bashkuar ndaj luftës në Ukrainë.
