Munich Security Conference (MSC), që zhvillohet nga 13 deri më 15 shkurt në Mynih, mbledh rreth 65 krerë shtetesh dhe qeverish si dhe mbi 450 përfaqësues nga politika, akademia dhe industria e mbrojtjes. Por këtë vit, toni është më alarmant se kurrë.
Raporti i ri i MSC 2026 paralajmëron se bota ka hyrë në një periudhë të re të “politikës shkatërruese”, ku rendi ndërkombëtar është nën presion, aleancat po bëhen më të brishta dhe tensionet gjeopolitike po intensifikohen.
Rendi ndërkombëtar “nën shkatërrim”
Në parathënien e raportit, kryetari i konferencës, Wolfgang Ischinger, thekson se rrallëherë ka pasur kaq shumë çështje themelore në tryezë njëkohësisht: siguria e Evropës, e ardhmja e partneritetit transatlantik dhe aftësia e bashkësisë ndërkombëtare për të menaxhuar një botë gjithnjë e më komplekse.
Raporti argumenton se Shtetet e Bashkuara – shteti që kontribuoi në ndërtimin e rendit të pasluftës – tani po shihen si një faktor kyç në transformimin e tij. Ndryshimi i kursit në politikën amerikane ka krijuar pasiguri të thellë, veçanërisht në Evropë.
Evropa mes “sigurisë, kushtëzimit dhe shtrëngimit”
NATO dhe partneriteti transatlantik janë në qendër të diskutimeve. Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte, kancelari gjerman Friedrich Merz dhe presidentja e BQE-së Christine Lagarde janë ndër figurat kyçe të pranishme.
Raporti thekson se Evropa nuk mund ta marrë më si të mirëqenë mbështetjen amerikane. Shumë qeveri po ndjekin një qasje të dyfishtë: ruajtjen e angazhimit të SHBA-së, ndërsa njëkohësisht rrisin kapacitetet e tyre të mbrojtjes dhe autonominë strategjike.
Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, hodhi poshtë pretendimet se SHBA synon të minojë aleancën, duke theksuar se Uashingtoni kërkon një NATO “më të fortë dhe më funksionale”.
Kriza e besimit dhe radikalizimi politik
Një tjetër përfundim i raportit është rënia e besimit në sistemet politike, sidomos në Perëndim. Politikanët perceptohen si mbrojtës të status quo-së, ndërsa elektoratet po bëhen më të hapura ndaj qasjeve radikale.
Debati mbi pjesëmarrjen e partisë së ekstremit të djathtë Alternative für Deutschland (AfD) pasqyron tensionet e brendshme që po përjeton vetë Gjermania dhe Evropa.
Nga Ukraina te Indo-Paqësori
Raporti trajton gjithashtu luftën e Rusisë kundër Ukrainës dhe rritjen e kërcënimeve hibride ndaj Evropës. Në Indo-Paqësor, dyshimet mbi angazhimin afatgjatë të SHBA-së po shtohen, ndërsa ngritja e Kinës shihet si faktor destabilizues.
Megjithatë, raporti sugjeron se periudhat e tronditjes mund të krijojnë edhe mundësi. Rritja e shpenzimeve të mbrojtjes në Evropë dhe partneritetet e reja në teknologji e tregti janë shembuj të adaptimit ndaj realitetit të ri.
Një rend i ri në formim?
Konferenca e këtij viti zhvillohet në një klimë pasigurie të thellë. Pyetja qendrore mbetet: a do të çojë kjo periudhë tranzicioni në një rend më të qëndrueshëm apo në një botë më të fragmentuar ku shtetet e mëdha vendosin rregullat?
Në Mynih, liderët përballen jo vetëm me kriza konkrete, por me sfidën më të madhe – përcaktimin e drejtimit të rendit global në një epokë që raporti e përshkruan si “politikë e shkatërrimit”.
