Dehidratimi është një gjendje që ndodh kur trupi humbet më shumë lëngje sesa merr. Uji është thelbësor për funksionimin normal të organizmit – ai rregullon temperaturën e trupit, mban presionin e gjakut në nivele normale, ndihmon në furnizimin e trurit me oksigjen dhe largon mbetjet përmes urinës, djersës dhe frymëmarrjes.
Kur niveli i lëngjeve bie, bie edhe balanca e elektroliteve – minerale si natriumi dhe kaliumi që janë jetike për funksionimin e muskujve dhe sistemit nervor. Problemi është se mekanizmi i etjes reagon me vonesë, që do të thotë se shpesh jemi tashmë të dehidratuar kur ndiejmë etje të fortë.
Si ndodh dehidratimi?
Trupi humbet mesatarisht rreth 2.5 litra lëngje në ditë përmes urinës, jashtëqitjes, djersitjes dhe frymëmarrjes. Në kushte të temperaturave të larta ose gjatë aktivitetit fizik intensiv, kjo humbje mund të rritet ndjeshëm. Nëse lëngjet nuk zëvendësohen në kohë, rreziku për dehidratim rritet.
Humbja e një sasie të konsiderueshme të ujit në trup mund të shkaktojë dobësi të theksuar, marramendje, madje edhe pamundësi për të qëndruar në këmbë.
Simptomat e dehidratimit
Në fazat e hershme, simptomat mund të jenë të lehta dhe shpesh neglizhohen. Shenjat më të zakonshme përfshijnë:
-
Gojë e thatë
-
Ndjenjë etjeje
-
Lodhje dhe plogështi
-
Marramendje
-
Dhimbje muskujsh
Me përkeqësimin e gjendjes, mund të shfaqen:
-
Ulje e sasisë së urinës
-
Urinë me ngjyrë të errët
-
Rrahje të shpejta të zemrës
-
Frymëmarrje e shpejtë
-
Nervozizëm
-
Të përziera dhe të vjella
Në raste të rënda, dehidratimi mund të çojë në komplikacione serioze shëndetësore.
Si ta parandaloni dehidratimin natyrshëm?
Parandalimi është i thjeshtë, por kërkon disiplinë.
-
Pini ujë rregullisht, jo vetëm kur ndjeni etje. Rekomandohet rreth 2 litra ujë në ditë, ndërsa nevojat rriten nëse jeni fizikisht aktiv ose në temperatura të larta.
-
Filloni ditën me një gotë ujë sapo të zgjoheni.
-
Shmangni pijet me shumë sheqer, pasi ato mund të shtojnë etjen.
-
Kufizoni kafeinën dhe alkoolin, sepse ato kanë efekt diuretik dhe rrisin humbjen e lëngjeve.
-
Konsumoni fruta dhe perime të freskëta, si kastravec, shalqi, portokall apo domate, që përmbajnë përqindje të lartë uji.
-
Gjatë aktivitetit fizik mbi 60 minuta, përdorni lëngje që përmbajnë elektrolite për të kompensuar humbjen e mineraleve.
Uji është baza e jetës dhe funksionimit të trupit. Kujdesi për hidratimin nuk është luks, por nevojë elementare për shëndetin. Nëse dëshironi energji, përqendrim dhe funksionim optimal të organizmit, filloni me gjënë më të thjeshtë: pini mjaftueshëm ujë çdo ditë.
