Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka njoftuar vendosjen e një tarife të re globale prej 10% për produktet e importuara në SHBA, vetëm një ditë pasi Supreme Court of the United States vendosi se një pjesë e tarifave të vendosura nga administrata e tij ishin të paligjshme.
Sipas dekretit të nënshkruar nga Trump, tarifa e re do të hyjë në fuqi më 24 shkurt dhe do të jetë e vlefshme për një periudhë 150-ditore. Vendimi vjen si reagim ndaj vendimit të Gjykatës Supreme që rrëzoi të ashtuquajturat tarifa “reciproke”, një nga shtyllat kryesore të politikës ekonomike të presidentit amerikan.
Megjithatë, vendimi i gjykatës nuk prek tarifat që janë vendosur për sektorë të caktuar, si automobilët, çeliku, alumini apo produktet farmaceutike.
Sipas ekonomistëve, pas vendimit të gjykatës norma mesatare e tarifave mbi importet në SHBA pritet të bjerë ndjeshëm. Kryeekonomisti i EY-Parthenon, Gregory Daco, vlerëson se kjo normë mund të ulet nga 16.8% në rreth 9.5%.
Një pasojë tjetër e rëndësishme lidhet me kompensimet që mund të kërkojnë kompanitë që kanë paguar tarifat e anulura. Shuma e saktë mbetet e paqartë, por ekonomistët vlerësojnë se të ardhurat nga këto tarifa mund të kenë arritur në rreth 130-140 miliardë dollarë gjatë vitit 2025.
Nëse gjykatat vendosin që kompensimet duhet të paguhen, shuma mund të arrijë në qindra miliarda dollarë. Disa politikanë demokratë kanë kërkuar tashmë kthimin e parave tek qytetarët. Guvernatori i Illinois ka propozuar rimbursim prej rreth 1,700 dollarësh për çdo familje, bazuar në vlerësimet e Universitetit Yale.
Vendimi i Gjykatës Supreme mund të ndikojë edhe në negociatat tregtare të SHBA-ve me partnerët ndërkombëtarë. Administrata amerikane ka përdorur tarifat si një instrument presioni në bisedimet tregtare dhe humbja e këtij mekanizmi mund të kufizojë fleksibilitetin e saj.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, ka pranuar se një vendim i pafavorshëm nga gjykata mund ta bëjë më të vështirë përdorimin e tarifave si mjet negociues me partnerët ekonomikë.
Tarifa e re prej 10% është vendosur duke u mbështetur në një ligj tregtar të vitit 1974, i cili i jep presidentit të drejtën të ndërhyjë në rastet kur konstatohet një çekuilibër i madh në bilancin tregtar të SHBA-ve. Megjithatë, ky mekanizëm mund të përdoret vetëm për 150 ditë.
Nëse administrata amerikane dëshiron ta zgjasë masën përtej kësaj periudhe, do të duhet të marrë miratimin e Kongresit, një proces që mund të jetë i gjatë dhe politikisht i ndërlikuar, veçanërisht me afrimin e zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA.
