Shitja e barnave dhe suplementeve përmes rrjeteve sociale në Kosovë po konsiderohet një fenomen shqetësues dhe potencialisht i rrezikshëm për shëndetin publik. Ekspertët shëndetësorë paralajmërojnë se shumë nga këto produkte shiten nga persona të paautorizuar, pa adresë të verifikuar dhe pa kontroll profesional.
Sot, qytetarët mund të blejnë produkte farmaceutike vetëm me një klikim në internet, ndërsa shitësit i dërgojnë ato përmes postës. Kjo praktikë po krijon një treg paralel me barnatoret e licencuara, të cilat kontrollohen nga Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Mjekësore.
Megjithëse reklamat e këtyre produkteve mund të duken bindëse, profesionistët shëndetësorë theksojnë se suplementet që premtojnë shërimin e shumë sëmundjeve janë shpesh mashtruese dhe mund të jenë të rrezikshme.
Sipas përfaqësuesve të Oda e Farmacistëve të Kosovës, fenomeni i promovimit të suplementeve në rrjetet sociale është shumë shqetësues. Astrit Haxhijaha nga kjo organizatë thekson se suplementet nuk janë ilaçe dhe nuk mund të përdoren për trajtimin e sëmundjeve.
Ndërkohë, kirurgët paralajmërojnë për pasoja serioze shëndetësore nga përdorimi i pakontrolluar i produkteve të tilla. Kirurgu abdominal Ekrem Sefiu thekson se përdorimi i barnave të papërshtatshme për trajtimin e gurëve në tëmth mund të shkaktojë komplikime të rënda, si bllokim të rrugëve biliare, verdhëz mekanike apo edhe pankreatit – një gjendje që mund të rrezikojë jetën.
Edhe farmacistët paralajmërojnë për rrezikun e ndërveprimit të këtyre produkteve me ilaçe të tjera. Në disa raste, përbërës të caktuar mund të ndikojnë negativisht tek pacientët me diabet ose tek ata që marrin terapi të tjera mjekësore.
Ndërkohë, institucionet përgjegjëse shpesh ia kalojnë përgjegjësinë njëra-tjetrës. Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë thekson se kompetencat e saj lidhen kryesisht me produktet veterinare, ndërsa Ministria e Shëndetësisë e Kosovës përmes Inspektoratit Farmaceutik nënvizon se barnat mund të shiten vetëm në barnatore të licencuara dhe me recetë mjekësore.
Sipas Policia e Kosovës, gjatë aksioneve të vitit të kaluar janë arrestuar persona të përfshirë në falsifikimin e produkteve farmaceutike, përfshirë edhe suplementin “Collagen Peptides 200 gr”. Për veprimtari të tilla të paligjshme, përveç kallëzimeve penale, parashihen edhe gjoba që variojnë nga 2,000 deri në 20,000 euro.
Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të mos blejnë barna në internet nga burime të panjohura dhe të konsultohen gjithmonë me mjekun ose farmacistin përpara përdorimit të çdo produkti farmaceutik.
