Evropa po hyn në një zonë turbulencash serioze, pasi furnizimi me karburant për avionë po tkurret ndjeshëm si pasojë e krizës në Gjiri Persik dhe bllokimit të Ngushtica e Hormuzit.
Sipas raportimeve, më 9 prill pritet të mbërrijë në portin e Rotterdamit ngarkesa e fundit me karburant avionësh nga Gjiri, një moment që sinjalizon ndërprerjen e një prej burimeve kryesore të furnizimit për kontinentin.
Ekspertët paralajmërojnë se deri në fund të prillit dhe fillim të majit, Evropa mund të mbetet me vetëm gjysmën e sasisë së nevojshme të kerosenit, ndërsa rezervat strategjike mund të mbulojnë vetëm disa javë.
Problemi është strukturor. Evropa importon mbi 40% të karburantit për avionë dhe një pjesë e madhe vjen pikërisht nga rajoni i Gjirit. Alternativat si SHBA apo Afrika Perëndimore nuk janë të mjaftueshme për të mbushur boshllëkun, ndërsa furnizues të tjerë si Azia po mbajnë rezervat për tregjet e tyre.
Në këtë situatë, kompanitë ajrore po përgatisin skenarë emergjence. Nëse kriza vazhdon, pritet reduktim i ndjeshëm i fluturimeve, me qindra avionë që mund të qëndrojnë në tokë dhe mijëra linja të anulohen, sidomos gjatë sezonit veror kur kërkesa arrin kulmin.
Edhe çmimet kanë shpërthyer. Kostoja e karburantit është dyfishuar brenda pak javësh, duke rritur presionin mbi industrinë ajrore dhe duke paralajmëruar bileta më të shtrenjta për udhëtarët.
Sipas skenarëve aktualë, nëse situata nuk stabilizohet deri në fund të prillit, deri në 25% e furnizimeve mund të jenë në rrezik gjatë muajve maj–qershor, duke goditur drejtpërdrejt lidhjet ajrore dhe turizmin veror.
Megjithatë, autoritetet aeroportuale përpiqen të qetësojnë situatën, duke theksuar se aktualisht shumica e aeroporteve kanë rezerva në nivele normale, por paralajmërojnë për nevojën e kujdesit në javët në vijim.
Nëse kriza vazhdon, vera mund të mos vijë vetëm me diell, por edhe me avionë të ndalur në pista dhe plane udhëtimi të pezulluara.
