Bashkimi Evropian po hyn në një fazë të re strategjike, teksa liderët evropianë janë mbledhur në Qipro për të diskutuar forcimin e mbrojtjes së përbashkët dhe mundësinë e një klauzole të stilit të NATO.
Në qendër të diskutimeve është Neni 42.7 i traktateve të BE-së, i cili parashikon ndihmë reciproke mes vendeve anëtare në rast sulmi – një mekanizëm që në teori mund të funksionojë si alternativa evropiane ndaj Nenit 5 të NATO-s.
Debati është bërë urgjent në një moment kur presidenti amerikan Donald Trump ka vënë në pikëpyetje angazhimin e SHBA-së ndaj aleancës, duke e quajtur shpesh NATO-n “tigër letre” dhe duke shtuar pasigurinë në marrëdhëniet transatlantike.
Ish-sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Anders Fogh Rasmussen, theksoi se Evropa duhet të jetë në gjendje të qëndrojë më shumë në këmbët e saj, ndërsa presidenti i Qipros, Nikos Christodoulides, kërkon një reflektim serioz mbi këtë klauzolë, e cila deri më sot është aktivizuar vetëm një herë – nga Franca pas sulmeve terroriste të vitit 2015.
Paralelisht, BE po lëviz edhe në terren: vendet anëtare po riarmatosen dhe po përdorin skema financimi si programi SAFE për të forcuar industrinë e mbrojtjes.
Në të njëjtën kohë, Brukseli ka nisur procedurat për të zhbllokuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukraina dhe një paketë të re sanksionesh ndaj Rusia, pas tejkalimit të bllokadave politike nga disa shtete anëtare.
Ndërkohë, kriza energjetike mbetet një tjetër front i hapur. Komisioni Evropian po propozon kuponë energjie, ulje të TVSH-së dhe mbështetje për familjet dhe bizneset, pasi çmimet vazhdojnë të qëndrojnë të larta për shkak të tensioneve në Lindjen e Mesme.
Mesazhi që del nga ky samit është i prerë: Evropa po përgatitet për një botë ku nuk mund të mbështetet më plotësisht te të tjerët. Dhe kjo do të thotë më shumë përgjegjësi, më shumë shpenzime – dhe një kapitull i ri në sigurinë e kontinentit.
