Kancelari gjerman Friedrich Merz ka propozuar një plan të ri për ta afruar më shpejt Ukrainën me Bashkimin Evropian, duke kërkuar hapa konkretë dhe të menjëhershëm për integrimin e Kievit.
Në një letër drejtuar udhëheqjes së BE-së, Merz thekson se procesi nuk mund të mbetet i bllokuar, sidomos në një kohë kur Ukraina po përballet me luftë dhe presion të vazhdueshëm.
Propozimi i tij parasheh hapjen e menjëhershme të të gjitha grupeve negociuese për anëtarësim, por edhe krijimin e një statusi të ri – “anëtarësi e asociuar” – si një hap i ndërmjetëm drejt anëtarësimit të plotë.
Ky model do t’i jepte Ukrainës mundësinë të marrë pjesë në institucionet evropiane edhe pa të drejtë vote të plotë. Në praktikë, kjo mund të nënkuptojë:
- pjesëmarrje në takimet e Këshillit Evropian
- prani në Këshillin e Ministrave
- një komisioner evropian pa portofol
- eurodeputetë me rol përfaqësues, por pa votë
- përfaqësim në Gjykatën e Drejtësisë së BE-së në rol të kufizuar
Një element veçanërisht i rëndësishëm është ideja që vendet e BE-së të ofrojnë edhe garanci sigurie për Ukrainën, duke aktivizuar parime të mbrojtjes së ndërsjellë.
Merz argumenton se anëtarësimi i plotë mund të marrë vite për shkak të procedurave burokratike dhe pengesave politike, prandaj kërkohet një zgjidhje kreative që mban Ukrainën afër Evropës pa pritur pafundësisht.
Plani prek edhe Ballkanin Perëndimor, ku Gjermania propozon qasje më të privilegjuar në tregun e përbashkët evropian dhe status më aktiv në institucionet e BE-së.
Megjithatë, në Kiev ka pasur shqetësime se një model i tillë mund të shndërrohet në një “dhomë pritjeje të përhershme” dhe jo rrugë reale drejt anëtarësimit të plotë. Merz përpiqet ta shuajë këtë frikë, duke insistuar se kjo është një përshpejtim i procesit, jo zëvendësim i tij.
