Bisedimet e para të drejtpërdrejta mes SHBA dhe Iran kanë përfunduar në Zvicerr, ndërsa palët kanë rënë dakord që negociatat teknike të nivelit më të ulët të vazhdojnë gjatë ditëve në vijim, në përpjekje për arritjen e një marrëveshjeje afatgjatë.
Takimi i nivelit të lartë, i mbajtur pranë Lucerne, shënoi hapin e parë të një procesi diplomatik 60-ditor që synon uljen e tensioneve dhe arritjen e një marrëveshjeje të qëndrueshme për t’i dhënë fund konfliktit mes palëve.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, e cilësoi rundin e parë si një “përparim të madh”, duke falënderuar ndërmjetësuesit nga Pakistan dhe Qatar për rolin e tyre kyç në lehtësimin e dialogut.
Formohet “qeliza e dekonfliktit” për Libanin
Një nga zhvillimet kryesore të bisedimeve ishte dakordimi për krijimin e një “qelize dekonfliktuale”, e cila do të përfshijë edhe qeverinë e Lebanon dhe do të synojë mbikëqyrjen e respektimit të armëpushimit në jug të Libanit.
Kjo lëvizje vjen në një kohë kur përplasjet mes Hezbollah dhe Israel vazhdojnë të mbeten një pikë e nxehtë tensioni, pavarësisht marrëveshjeve të mëhershme për armëpushim.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse ky mekanizëm do të mjaftojë për të ndalur plotësisht luftimet në rajon.
Ngushtica e Hormuzit mbetet çështje kritike
Një tjetër pikë e nxehtë e negociatave ishte Ngushtica e Hormuzit, korridori strategjik detar përmes të cilit kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë.
Irani ka kërcënuar me mbylljen e saj gjatë fundjavës, ndërsa zyrtarët amerikanë insistojnë se trafiku detar vazhdon normalisht. Diplomatët diskutuan mekanizma konkretë për të garantuar që rruga të mbetet e hapur dhe të shmanget përshkallëzimi ekonomik global.
Trump tensionon atmosferën
Negociatat nisën nën tension pas deklaratave të forta të presidentit amerikan Donald Trump, i cili paralajmëroi Iranin me sulme të reja nëse nuk ndalon mbështetjen ndaj grupeve aleate në Liban.
“Nëse nuk ndalen, do ta godasim Iranin edhe më fort”, deklaroi Trump.
Këto komente shkaktuan reagim të menjëhershëm nga kryetari i parlamentit iranian Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili paralajmëroi se forcat iraniane janë të gatshme për çdo skenar.
Java vendimtare për diplomacinë
Zyrtarët amerikanë, përfshirë zëvendëspresidentin JD Vance, si dhe negociatorët Steve Witkoff dhe Jared Kushner, do të vazhdojnë diskutimet teknike me delegacionin iranian gjatë gjithë javës.
Analistët vlerësojnë se dita dhe javët e ardhshme do të jenë vendimtare për të parë nëse ky proces diplomatik do të sjellë ulje reale të tensioneve apo do të mbetet vetëm një armëpushim i brishtë në letër.
