Dronë të dyshuar si pjesë e operacioneve të inteligjencës ruse kanë kryer qindra inkursione mbi territorin evropian, sipas një raporti të publikuar nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS) në Londër.
Raporti vlerëson se është “shumë e mundshme” që shërbimet sekrete të Kremlinit kanë zhvilluar një fushatë të koordinuar mbikëqyrjeje në 13 vende evropiane, duke regjistruar rreth 144 raste të fluturimeve të paautorizuara të dronëve nga gushti 2024 deri në shkurt 2026.
Sipas të dhënave të analizuara nga IISS dhe arkivi ACLED, objektivat e dyshuara përfshijnë disa nga bazat më të rëndësishme ushtarake në Evropë, mes tyre:
- baza amerikane Ramstein në Gjermani
- objekte të forcave ajrore gjermane në Ingolstadt-Manching dhe Neuburg
- aeroplanmbajtësja franceze “Charles de Gaulle”
- baza nëndetësesh bërthamore në Île Longue, Francë
- disa baza të RAF-it në Mbretërinë e Bashkuar
Raporti thekson se 48% e incidenteve kanë prekur struktura ushtarake, ndërsa pjesa tjetër përfshin aeroporte civile, porte dhe infrastrukturë energjetike.
Gjermania më e goditura
Sipas analizës, Gjermania renditet vendi më i prekur, me 58 raste të raportuara, e ndjekur nga Belgjika, Danimarka, Holanda dhe Franca. Në listë përfshihen gjithashtu Mbretëria e Bashkuar, Norvegjia dhe disa shtete të tjera evropiane.
“Flota fantazmë” si platformë lëvizëse
Studiuesit sugjerojnë se dronët mund të jenë lëshuar nga e ashtuquajtura “flota fantazmë” ruse – anije që operojnë në ujëra ndërkombëtare dhe që përdoren për transport nafte të sanksionuar, por që dyshohet se janë shndërruar edhe në platforma për operacione të mbikëqyrjes ajrore.
Sfida për mbrojtjen evropiane
Raporti thekson se këto aktivitete kanë ekspozuar dobësi në sistemet tradicionale të mbrojtjes ajrore evropiane. Dronët me lartësi të ulët shpesh shmangin radarët, ndërsa përdorimi i raketave të shtrenjta për neutralizimin e tyre konsiderohet ekonomikisht i paqëndrueshëm.
Për këtë arsye, Bashkimi Evropian ka nisur projektin “European Drone Defence Initiative”, i njohur edhe si “muri i dronëve”, që pritet të jetë funksional deri në fund të vitit 2026.
Paralelisht, NATO po shton fokusin në teknologjitë kundër dronëve, me Sekretarin e Përgjithshëm Mark Rutte që ka kërkuar rritje të investimeve në sisteme inovative dhe dronë ushtarakë, në vend të armatimeve tradicionale.
Sipas ekspertëve, zhvillimi i luftës me dronë po e ndryshon rrënjësisht balancën e sigurisë në Evropë. Raporti i IISS nënvizon se vendet e NATO-s përballen me një sfidë të re: një luftë të padukshme në ajër, ku kostoja e ulët e dronëve përballet me sistemet e shtrenjta të mbrojtjes ekzistuese.Burimi:Corriere della Sera.
