Presidenti i SHBA-se, Donald Trump, ka deklaruar se administrata e tij synon të heqë sanksionet CAATSA ndaj Turqise, duke sinjalizuar një kthesë të rëndësishme në marrëdhëniet mes dy vendeve.
Deklarata u bë gjatë takimit kokë më kokë me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan, në kuadër të Samitit të NATO-s në Ankara.
“Do t’i heqim sanksionet. Nuk duam të sanksionojmë miqtë”, u tha Trump gazetarëve pas takimit.
Koordinim për vendimin përfundimtar
Trump bëri të ditur se është në koordinim me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, dhe sekretarin e Mbrojtjes, Pete Hegseth, për të finalizuar vendimin.
Megjithatë, ai pranoi se sipas legjislacionit amerikan, heqja e plotë e sanksioneve CAATSA kërkon procedura të caktuara edhe në Kongres.
Shtetet e Bashkuara vendosën sanksionet ndaj Turqisë në vitin 2020, pas blerjes nga Ankaraja të sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400.
Trump hap derën për rikthimin e Turqisë në programin F-35
Presidenti amerikan la të hapur edhe mundësinë e rikthimit të Turqisë në programin e avionëve luftarakë F-35.
“Sigurisht që do ta shqyrtojmë këtë çështje”, tha Trump, duke e cilësuar Turqinë si “shumë më besnike se disa vende të tjera”.
Ai e përshkroi F-35 si “avionin më të mirë në botë” dhe theksoi se SHBA ka përgjegjësi për mirëmbajtjen e sistemeve që u shet aleatëve.
Trump minimizoi gjithashtu shqetësimet lidhur me sistemin rus S-400, duke deklaruar se marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Turqisë janë “më të mira se kurrë më parë”.
Vlerësime për Erdoganin
Gjatë deklaratave të tij, Trump e cilësoi presidentin Erdogan si një lider të fortë dhe të respektuar ndërkombëtarisht.
Sipas tij, nën drejtimin e Erdoganit, Turqia është shndërruar në një fuqi të rëndësishme ushtarake dhe një aleat me peshë brenda NATO-s.
Ai shtoi se ka ruajtur “kimi të mirë” me presidentin turk që nga mandati i tij i parë në Shtëpinë e Bardhë.
Lufta në Ukrainë dhe Siria
Trump deklaroi se beson se si presidenti rus Vladimir Putin, ashtu edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, janë të interesuar për një marrëveshje paqeje.
Ai tha se Erdogan po luan një rol aktiv në përpjekjet për ndërmjetësim mes Moskës dhe Kievit.
Në të njëjtën kohë, presidenti amerikan vlerësoi edhe udhëheqësin e ri të Sirisë, Ahmad al-Sharaa, duke deklaruar se ai ka bërë “punë të mrekullueshme” në stabilizimin e vendit dhe paralajmëroi një takim me të gjatë ditës së mërkurë.
Kritika ndaj aleatëve evropianë
Trump shprehu pakënaqësi ndaj disa vendeve evropiane të NATO-s, duke përmendur veçanërisht France, Germany dhe Italy, për mungesën e mbështetjes gjatë tensioneve me Iranin.
Ai paralajmëroi gjithashtu se SHBA mund të rishikojë praninë e saj ushtarake në Evropë, duke theksuar se kontinenti përballet me sfida serioze që lidhen me emigracionin dhe sigurinë energjetike.
Në fund, Trump përsëriti edhe interesin e tij për blerjen e Greenland, duke deklaruar se territori duhet të jetë nën kontrollin e Shteteve të Bashkuara dhe jo të Denmark.
