Më shumë se katër vjet pas nisjes së pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës, Rusia mbetet një fuqi ushtarake e rrezikshme, por lufta ka ekspozuar dobësi të mëdha në forcat e saj konvencionale. Ekspertët paralajmërojnë se varësia në rritje nga Koreja e Veriut nuk është as shenjë e një kolapsi rus, por as dëshmi se ushtria e Moskës do të dalë nga lufta më e fuqishme se më parë.
Kur presidenti rus Vladimir Putin urdhëroi pushtimin e Ukrainës, Kremlini dukej se llogariste në epërsinë numerike të trupave, rezervat e mëdha të trashëguara nga epoka sovjetike dhe arsenalin bërthamor për të siguruar një fitore të shpejtë.
Më shumë se katër vjet më vonë, kjo llogari është rrëzuar në masë të madhe.
Ukraina i mbijetoi ofensivës fillestare, pengoi fitoren e shpejtë të Moskës dhe e shndërroi konfliktin në një luftë të gjatë, ku teknologjia, dronët, lufta elektronike dhe goditjet me rreze të gjatë janë bërë po aq të rëndësishme sa tanket dhe artileria.
Por tabloja nuk është bardhezi.
Ekspertët theksojnë se Rusia ka pësuar humbje shumë të mëdha në forcat tokësore, ndërsa në të njëjtën kohë ka dëshmuar aftësi të konsiderueshme për t’u përshtatur, për të rritur prodhimin ushtarak dhe për të mësuar nga përvoja në fushëbetejë.
Rusia po dobësohet në tokë, por nuk është një fuqi e rrëzuar
Joshua Huminski, nënkryetar i lartë për sigurinë kombëtare dhe inteligjencën në Qendrën për Studimin e Presidencës dhe Kongresit, vlerëson se forcat konvencionale tokësore ruse në Ukrainë po dobësohen vazhdimisht.
Megjithatë, sipas tij, do të ishte gabim që fuqia ushtarake e Rusisë të vlerësohej vetëm përmes gjendjes së ushtrisë tokësore.
Rusia vazhdon të ketë kapacitete të rëndësishme detare, veçanërisht në flotat e Veriut dhe Paqësorit. Për më tepër, forcat strategjike bërthamore mbeten kryesisht të paprekura, ndërsa Moska ruan kapacitete të rëndësishme në hapësirën kibernetike dhe atë hapësinore.
Kjo e bën pyetjen më të ndërlikuar sesa thjesht: A është Rusia ende ushtria e dytë më e fuqishme në botë?
Çështja kryesore është se çfarë ka zbuluar lufta për kufijtë e fuqisë ruse dhe nëse Moska është në gjendje t’i korrigjojë këto dobësi.
Ofensiva e dështuar e vitit 2022
Problemet ruse u shfaqën që në ditët e para të pushtimit.
Sipas ekspertëve, Kremlini kishte llogaritur në një shembje të shpejtë të shtetit ukrainas. Por rezistenca ukrainase, dështimet operative ruse, ndihma perëndimore dhe përshtatja e shpejtë e forcave ukrainase ndryshuan rrjedhën e luftës.
Mbrojtja e Hostomelit, pranë Kievit, u bë një prej shembujve më të hershëm të dështimit të planeve ruse. Forcat ukrainase arritën të zmbrapsnin njësitë elitare ajrore ruse, ndërsa njësitë e vogla dhe armët antitank perëndimore shfrytëzuan dobësitë e formacioneve ruse të blinduara.
Që nga ajo kohë, lufta është shndërruar në një garë të vazhdueshme përshtatjeje teknologjike.
Dronët kanë ndryshuar fushëbetejën
Dronët, lufta elektronike dhe armët me rreze të gjatë kanë ndryshuar mënyrën se si zhvillohet lufta.
Maria Snegovaya, studiuese e lartë për Rusinë dhe Euroazinë në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, vlerëson se Ukraina ka krijuar një hov të rëndësishëm teknologjik.
Dronët po përdoren gjithnjë e më shumë për të kompensuar mungesën e fuqisë njerëzore dhe për të goditur pajisje shumë më të shtrenjta.
Por ky avantazh nuk është i përhershëm.
Rusia po kopjon dhe përshtat teknologjitë ukrainase, po zhvillon kundërmasa dhe po përpiqet të mbyllë hendekun teknologjik.
Cikli i inovacionit është përshpejtuar ndjeshëm. Teknologjitë që dikur kërkonin shumë kohë për t’u përshtatur, tashmë mund të kopjohen ose kundërshtohen brenda disa muajsh.
Prandaj, lufta nuk mund të përshkruhet thjesht si një Ukrainë teknologjikisht inovative përballë një Rusie të vjetruar.
Është një garë dinamike ku të dyja palët po mësojnë dhe po përshtaten.
Koreja e Veriut po ndihmon në mbushjen e boshllëqeve
Një prej treguesve më të qartë të kërkesave të jashtëzakonshme të luftës është rritja e bashkëpunimit ushtarak ndërmjet Moskës dhe Phenianit.
Koreja e Veriut ka furnizuar Rusinë me municione dhe raketa, ndërsa ka dërguar edhe trupa, disa prej të cilave janë përdorur në rajonin e Kurskut.
Por ekspertët paralajmërojnë se kjo nuk duhet interpretuar automatikisht si shenjë e kolapsit të industrisë ushtarake ruse.
Rusia ka rritur ndjeshëm prodhimin e dronëve, sistemeve të luftës elektronike, mbrojtjes ajrore, tankeve dhe raketave.
Problemi është se shkalla e luftës është aq e madhe sa edhe prodhimi i zgjeruar rus nuk arrin t’i mbulojë plotësisht nevojat.
Pikërisht këtu hyn Koreja e Veriut.
Ndihma nga Pheniani i lejon Moskës të plotësojë disa boshllëqe të rëndësishme pa e ekspozuar plotësisht ekonominë dhe sistemin e saj të mobilizimit.
Përdorimi i trupave koreano-veriore gjithashtu i jep Kremlinit mundësi të menaxhojë më lehtë problemin e fuqisë njerëzore dhe të shmangë një mobilizim të plotë, i cili do të kishte kosto të konsiderueshme politike.
Rusia po prodhon më shumë, por edhe po konsumon më shumë
Sipas ekspertëve, Moska po përgatitet për një luftë të gjatë.
Kremlini po zgjeron objektet e prodhimit dhe po investon fuqishëm në kompleksin ushtarako-industrial.
Por kjo vjen me një kosto gjithnjë e më të madhe.
Ekonomia ruse po përballet me presionin e financimit të një lufte të zgjatur, ndërsa sektori ushtarako-industrial është shumë i varur nga financimi shtetëror.
Pra, Rusia ka arritur të shmangë një krizë të menjëhershme të prodhimit ushtarak, por kjo nuk do të thotë se kapacitetet e saj janë të pakufizuara.
Ukraina e ka ndryshuar llogaritjen e luftës
Ukraina nuk kishte mundësi të konkurronte me Rusinë në mënyrë tradicionale: tank për tank, predhë për predhë apo ushtar për ushtar.
Në vend të kësaj, Kievi ka ndryshuar raportin kosto–dëm.
Një dron relativisht i lirë mund të shkatërrojë ose dëmtojë pajisje që kushtojnë miliona.
Kjo i ka dhënë Ukrainës një mënyrë për t’i shkaktuar Rusisë kosto shumë më të mëdha sesa do të ishte e mundur përmes një lufte tradicionale.
Por edhe këtu ekzistojnë kufizime.
Dronët nuk i kanë bërë ushtarët të parëndësishëm dhe Ukraina vazhdon të ketë probleme serioze me fuqinë njerëzore.
Teknologjia mund ta mbajë vijën e frontit, por nuk e fiton automatikisht luftën.
Deti i Zi tregon një tjetër dobësi ruse
Një tjetër shembull i rëndësishëm është Deti i Zi.
Ukraina hyri në luftë pa një flotë konvencionale që mund të rivalizonte marinën ruse. Megjithatë, përmes dronëve detarë, raketave dhe goditjeve me rreze të gjatë, ajo ka arritur të kërcënojë seriozisht asetet ruse.
Zhvendosja e një pjese të flotës ruse më larg Krimesë nuk ka eliminuar rrezikun.
Sipas Snegovayas, flota ruse është tashmë shumë e ekspozuar në Detin e Zi.
Kjo tregon një ndryshim të rëndësishëm: Ukraina nuk është më e kufizuar vetëm në mbrojtjen e territorit të saj, por po synon gjithnjë e më shumë objektiva ushtarake dhe infrastrukturore brenda territorit rus.
Rusia mbetet e rrezikshme
Humbjet e mëdha ruse nuk duhet të çojnë në përfundimin se Rusia ka pushuar së qeni një fuqi ushtarake e rëndësishme.
Lufta ka dëmtuar rëndë forcat e saj konvencionale dhe ka ekspozuar probleme serioze në planifikim, komandim dhe doktrinë.
Por Rusia ende ka:
- një bazë të madhe ushtarako-industriale;
- kapacitete të konsiderueshme raketore;
- forca të mëdha ajrore dhe detare;
- arsenal bërthamor strategjik;
- kapacitete kibernetike dhe hapësinore;
- burime njerëzore dhe ekonomike shumë më të mëdha se Ukraina;
- përvojë të madhe të fituar gjatë luftës.
Prandaj, Rusia është e dobësuar, por nuk është e pafuqishme.
Pyetja përfundimtare: superfuqi apo fuqi e madhe?
Lufta në Ukrainë ka rrëzuar një pjesë të mitit mbi ushtrinë ruse.
Ajo ka treguar se numri i madh i tankeve, trupave dhe raketave nuk garanton fitore. Teknologjia, inteligjenca, fleksibiliteti operacional dhe aftësia për t’u përshtatur mund të ndryshojnë ndjeshëm raportin e forcave.
Në të njëjtën kohë, Rusia ka dëshmuar se mund të përballojë humbje jashtëzakonisht të mëdha dhe të vazhdojë të prodhojë armë, të rekrutojë trupa dhe të përshtatë taktikat.
Kështu, tabloja është paradoksale:
Rusia nuk është superfuqia ushtarake që shumëkush imagjinonte para shkurtit 2022, por as nuk është një fuqi në prag të kolapsit.
Ajo mbetet një fuqi e madhe ushtarake, veçanërisht për shkak të arsenalit bërthamor dhe kapaciteteve strategjike. Por lufta në Ukrainë ka treguar se fuqia konvencionale ruse ka kufij shumë më të dukshëm sesa mendohej më parë.
Në fund, rezultati mund të varet nga një garë e dyfishtë: sa gjatë mund Rusia ta përballojë koston e luftës dhe sa gjatë Ukraina mund ta ruajë avantazhin e saj në inovacion, teknologji dhe mbështetje perëndimore.
Në këtë kuptim, Ukraina nuk po lufton vetëm kundër ushtrisë ruse; ajo po zhvillon një eksperiment ushtarak që po ndryshon mënyrën se si bota e vlerëson fuqinë ushtarake të shekullit XXI.Burimi.REL