Hetimi i BBC-së zbulon një rrjet financiar informal me 532 anëtarë, që koordinonte transferime të mëdha parash cash në vende të ndryshme të botës. Në një rast, paratë e nisura nga Brukseli përfunduan te militantë të Shtetit Islamik në Siri.
Një grup i madh në WhatsApp është përdorur për të koordinuar transferimin e qindra milionë eurove në para cash në vende të ndryshme të botës, duke krijuar një sistem financiar informal që, sipas një hetimi të transmetuesve europianë, është shfrytëzuar edhe për financimin e krimit të organizuar dhe ekstremizmit.
Grupi, i njohur si “Traders of Greater Europe” – “Tregtarët e Europës së Madhe”, kishte 532 anëtarë dhe përdorej për të organizuar transferime parash për klientë të ndryshëm nëpër kufij.
Mes destinacioneve të parave ishin edhe qytete britanike, përfshirë Londrën dhe Birminghamin.
Hetimi u zhvillua nga rrjeti investigativ i Unionit Europian të Transmetuesve (EBU), ku bën pjesë edhe BBC-ja.
Mbi 82 mijë mesazhe në WhatsApp
Grupi përmbante më shumë se 82 mijë mesazhe, të dërguara nga fundi i shkurtit deri në dhjetor të vitit 2022.
Ai u zbulua fillimisht nga magjistrati belg i hetimeve, Vincent Guerra, i cili po hetonte një çështje të lidhur me financimin e terrorizmit.
Sipas Guerra-s, numri i transaksioneve ishte “marramendës” dhe rrjeti kishte shtrirje në “të gjithë planetin”.
Hetimi, i cili fillimisht nisi si një çështje për financimin e terrorizmit, zbuloi më pas se aktiviteti i dyshuar financiar i këtij rrjeti ishte shumë më i gjerë.
Anëtarët komunikonin edhe në gjuhën arabe për të koordinuar pagesa cash përmes sistemit tradicional informal të transferimit të parave, të njohur si “hawala”.
Çfarë është sistemi “hawala”?
“Hawala” është një sistem informal transferimi parash, i bazuar në një rrjet ndërmjetësish të besuar.
Në vend që paratë të transportohen fizikisht ose të kalojnë përmes bankave, një ndërmjetës merr shumën në një vend, ndërsa një tjetër në një vend tjetër ia dorëzon përfituesit, zakonisht duke zbritur një komision. Detyrimet mes ndërmjetësve shlyhen më vonë.
Ky sistem nuk përdoret vetëm për aktivitete të paligjshme. Në disa vende, ai shërben edhe për qëllime legjitime, veçanërisht nga emigrantët që dërgojnë para te familjet e tyre në vende ku qasja në sistemin bankar është e kufizuar.
Megjithatë, mungesa e një gjurme të zakonshme elektronike e bën “hawala”-n tërheqëse edhe për grupet kriminale, të cilat mund ta përdorin për të shmangur sistemet tradicionale bankare dhe kontrollet kundër pastrimit të parave.
Paratë përfunduan te militantët e ISIS-it
Sipas hetimit belg, grupi “Tregtarët e Europës së Madhe” përdorej për transaksione mbi 5 mijë euro, ndërsa në shumë raste shumat ishin shumë më të mëdha.
Autoritetet belge gjetën prova se disa prej personave të përfshirë kishin dërguar para te Shteti Islamik (ISIS/IS), me synimin që ato të përdoreshin për të ndihmuar gratë e militantëve të mbajtura në kampet e paraburgimit në Siri.
Në një rast të dokumentuar, pagesat e nisura nga Brukseli përfunduan te militantë të Shtetit Islamik në Siri.
Pas arrestimit të Abu Adam, i konsideruar nga autoritetet si një prej drejtuesve të rrjetit në Bruksel, hetuesit gjetën në telefonin e tij grupin në WhatsApp.
Guerra e përshkroi zbulimin e bisedave si një moment vendimtar për hetimin, pasi autoritetet mundën të shihnin nga afër mënyrën se si funksiononte rrjeti financiar informal.
Mijëra fotografi parash dhe dokumentesh
Në telefonin e Abu Adam u gjetën rreth 6 mijë fotografi të kartëmonedhave 5-euroshe, ku dukeshin numrat serialë, si dhe rreth 6 mijë fotografi të dokumenteve të identitetit.
Sipas hetuesve, këto të dhëna përdoreshin si kode identifikuese në transaksionet përmes sistemit “hawala”.
Numri i madh i kartëmonedhave dhe dokumenteve sugjeron se vetëm Abu Adam mund të ketë përpunuar të paktën 12 mijë transaksione.
Hetimi zbuloi gjithashtu prova më të gjera se sisteme të ngjashme të transferimit informal të parave mund të jenë përdorur në aktivitete të tjera kriminale, përfshirë trafikimin e njerëzve dhe drogës.
Gjashtë persona u dënuan
Në vitin 2024, një gjykatë belge dënoi gjashtë persona për pastrim parash.
Mes të dënuarve ishin Abu Adam dhe Abu Ahmed, i konsideruar personi i dytë në hierarkinë e rrjetit.
Hetimi ka nxjerrë në pah mënyrën se si rrjetet financiare informale, të kombinuara me komunikimin përmes aplikacioneve të mesazheve, mund të krijojnë struktura të vështira për t’u gjurmuar nga autoritetet.
Rasti i “Tregtarëve të Europës së Madhe” tregon gjithashtu se një sistem i krijuar fillimisht për të lehtësuar transferimin e parave jashtë kanaleve bankare mund të shfrytëzohet nga rrjete kriminale dhe ekstremiste për të lëvizur shuma të mëdha parash në mënyrë të fshehtë.
