Subjektet politike shqiptare nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja kanë arritur marrëveshje për të garuar me një listë të përbashkët, të quajtur “Koalicioni Shqiptar”, në zgjedhjet parlamentare të Serbisë më 25 tetor.
Marrëveshja është arritur të martën në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, pas përpjekjeve për afrimin e qëndrimeve ndërmjet subjekteve politike shqiptare të Luginës së Preshevës. Kurti e ka bërë të ditur marrëveshjen përmes një postimi publik.
Në marrëveshje kanë marrë pjesë Shaip Kamberi (PVD), Visar Memeti (APN), Nagip Arifi (PD), Agim Sabedini (PDSH), Shqiprim Musliu (LPD), Sami Salihu (LR), Armend Aliu (AL) dhe Naser Aziri (UDSH). Në takim kanë qenë edhe përfaqësues të Këshillit Kombëtar Shqiptar dhe të institucioneve lokale të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.
Kurti ka thënë se bashkimi në një listë është rezultat i bisedimeve dhe koordinimit ndërmjet partive, ndërsa ka theksuar se uniteti politik nuk e përfundon vetvetiu çështjen e përfaqësimit të shqiptarëve në institucionet e Serbisë.
Një nga çështjet që ai ka ngritur është përfaqësimi parlamentar, duke e krahasuar sistemin e rezervimit të ulëseve për komunitetin serb në Kosovë me gjendjen e shqiptarëve në Serbi.
“Serbët në Kosovë i kanë të garantuara 10 nga 120 ulëset në Kuvendin e Republikës së Kosovës, e me këtë qasje, shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës do të duhej të kishin së paku 5 vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë, i cili numëron 250 ulëse”, ka deklaruar Kurti.
Kjo është një propozim politik i Kurtit dhe jo një rregull aktual i sistemit zgjedhor serb. Kushtetuta e Serbisë përcakton se Kuvendi Kombëtar ka 250 deputetë dhe garanton pjesëmarrjen dhe përfaqësimin e minoriteteve sipas ligjit, por nuk përcakton pesë ulëse të rezervuara për shqiptarët e Luginës.
Në deklaratën e tij, kryeministri i Kosovës ka renditur edhe çështje të tjera që, sipas tij, lidhen me pozitën e shqiptarëve në Luginë: pasivizimin e adresave, përfaqësimin në institucionet publike, zhvillimin ekonomik, përdorimin e gjuhës shqipe, kulturën dhe simbolet.
Tema e përfaqësimit dhe e të drejtave të shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë është diskutuar edhe në takime të mëparshme të Kurtit me përfaqësuesit politikë të Luginës. Më 15 shtator, ai kishte pritur në Prishtinë drejtuesit e subjekteve shqiptare dhe kishte kërkuar bashkërendim politik për forcimin e përfaqësimit të tyre parlamentar.
Qeveria e Kosovës ka ndërmarrë ndërkohë edhe masa financiare për mbështetjen e institucioneve dhe projekteve që lidhen me komunitetin shqiptar në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. Në prill 2026, Qeveria ndau mbi 1.83 milionë euro për Këshillin Kombëtar Shqiptar, për projekte në arsim, kulturë, zhvillim institucional dhe mbështetje të komunitetit shqiptar në këto tri komuna.
Zgjedhjet parlamentare në Serbi janë caktuar për 25 tetor 2026, ndërsa lista “Koalicioni Shqiptar” pritet të përfaqësojë subjektet kryesore politike shqiptare të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës në këtë garë.