Punëtorët shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Belgjikë duhet të kenë parasysh kalendarin e festave zyrtare për vitin 2027. Disa prej tyre bien të shtunën ose të dielën dhe, në këto raste, punëtorët kanë të drejtë në ditë zëvendësuese.
Në Belgjikë ka 10 festa zyrtare ligjore çdo vit. Në parim, punëtorët nuk duhet të punojnë gjatë këtyre ditëve dhe punëdhënësi duhet t’i paguajë ato sipas rregullave në fuqi.
Festat zyrtare në Belgjikë gjatë vitit 2027
| Festa | Data | Dita |
|---|---|---|
| 🎆 Dita e Vitit të Ri | 1 janar | E premte |
| 🐣 E hëna e Pashkëve | 29 mars | E hënë |
| 👷 Dita e Punës | 1 maj | E shtunë |
| ✝️ Dita e Ngjitjes së Krishtit | 6 maj | E enjte |
| 🕊️ E hëna e Rrëshajëve | 17 maj | E hënë |
| 🇧🇪 Dita Kombëtare e Belgjikës | 21 korrik | E mërkurë |
| ⛪ Dita e Zojës së Bekuar | 15 gusht | E diel |
| 🕯️ Dita e të Gjithë Shenjtorëve | 1 nëntor | E hënë |
| 🕊️ Dita e Armëpushimit | 11 nëntor | E enjte |
| 🎄 Krishtlindjet | 25 dhjetor | E shtunë |
Për një punëtor me javë normale pesëditore, tri festa bien në ditë kur zakonisht nuk punohet: 1 maji dhe 25 dhjetori bien të shtunën, ndërsa 15 gushti bie të dielën. Këto festa duhet të zëvendësohen me ditë pushimi në ditë normale pune.
Çfarë është “dita zëvendësuese”?
Nëse një festë zyrtare bie të dielën ose në një ditë kur kompania normalisht nuk punon, ajo nuk humbet.
Në vend të saj caktohet një ditë tjetër pushimi, e cila bëhet dita zyrtare e pushimit për punëtorin.
Në vitin 2027 kjo prek:
- 1 majin – Dita e Punës, që bie të shtunën;
- 15 gushtin – Dita e Zojës së Bekuar, që bie të dielën;
- 25 dhjetorin – Krishtlindjet, që bie të shtunën.
Por kujdes: dita konkrete zëvendësuese nuk është domosdoshmërisht e njëjtë në çdo kompani. Ajo mund të përcaktohet në nivel sektori, kompanie ose me marrëveshje, në varësi të organizimit të punës.
Çfarë duhet të bëjnë shqiptarët që punojnë në Belgjikë?
Nëse punoni në një kompani belge, mos u bazoni vetëm te kalendari i festave.
Kontrolloni te punëdhënësi, departamenti i burimeve njerëzore ose sindikata se cilat janë ditët zëvendësuese për vitin 2027.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për ata që punojnë në:
- ndërtimtari;
- fabrika;
- transport;
- magazina;
- pastrim;
- gastronomi;
- kujdes shëndetësor;
- kompani që punojnë me turne.
Rregullat mund të ndryshojnë sipas sektorit dhe mënyrës së organizimit të punës.
Kur duhet të bëhet e ditur dita zëvendësuese?
Punëdhënësi duhet të bëjë të ditura ditët zëvendësuese para 15 dhjetorit të vitit paraprak, pra për vitin 2027 ato duhet të përcaktohen dhe të njoftohen deri më 15 dhjetor 2026. Njoftimi duhet të vendoset në ambientet e kompanisë sipas kërkesave ligjore.
Pra, për punëtorët është mirë që para fundit të vitit 2026 të kontrollojnë orarin dhe rregulloren e kompanisë për festat e vitit 2027.
Kush e cakton ditën zëvendësuese?
Rendi i përcaktimit mund të jetë:
- Komiteti i përbashkët i sektorit (Commission paritaire / Paritair Comité);
- në mungesë të një vendimi sektorial, këshilli i punës;
- në mungesë të tij, delegacioni sindikal dhe punëdhënësi;
- në mungesë të delegacionit sindikal, punëdhënësi dhe punëtorët;
- dhe, në raste të caktuara, përmes marrëveshjes individuale mes punëdhënësit dhe punëtorit.
Nëse nuk është përcaktuar ndryshe sipas këtyre procedurave, festa zëvendësohet me ditën e parë të zakonshme të punës pas festës.
A paguhet dita e festës?
Po. Në parim, punëtori ka të drejtë në pagesën për festën zyrtare ose për ditën zëvendësuese, sipas rregullave të pagesës së festave.
Nëse puna në festë lejohet për shkak të natyrës së aktivitetit, mund të ketë edhe pushim kompensues, sipas kushteve ligjore.
Kujdes: festat rajonale nuk janë të njëjta me 10 festat ligjore
Në Belgjikë ekzistojnë edhe ditë të lidhura me komunitetet gjuhësore, por ato nuk janë automatikisht pjesë e 10 festave ligjore për çdo punëtor privat.
Për shembull:
- 11 korrik – Komuniteti Flamand;
- 27 shtator – Komuniteti Francez;
- 15 nëntor – Komuniteti Gjermanofolës.
Këto mund të jenë ditë pushimi në sektorë ose kompani të caktuara, por nuk duhet të ngatërrohen me 10 festat zyrtare ligjore kombëtare.
Çfarë duhet të mbani mend?
Për shqiptarët që punojnë në Belgjikë, tri data të vitit 2027 janë veçanërisht të rëndësishme:
1 maj 2027 – e shtunë → duhet ditë zëvendësuese
15 gusht 2027 – e diel → duhet ditë zëvendësuese
25 dhjetor 2027 – e shtunë → duhet ditë zëvendësuese
Mos harroni: dita zëvendësuese varet nga sektori dhe kompania ku punoni. Kontrolloni rregulloren e punës, njoftimin e kompanisë ose pyesni punëdhënësin/sindikatën para 15 dhjetorit 2026.
Ky informacion është veçanërisht i rëndësishëm për punëtorët shqiptarë në Belgjikë që planifikojnë pushimet, udhëtimet drejt Kosovës ose organizimin e pushimeve familjare gjatë vitit 2027.
