Çmimet e naftës ranë dhe shumica e tregjeve aziatike shënuan rritje të hënën, pasi presidenti amerikan Donald Trump njoftoi një armëpushim energjetik mes Rusisë dhe Ukrainës. Megjithatë, njoftimi shkaktoi paqartësi në Kiev, ndërsa Moska ende nuk e ka konfirmuar marrëveshjen.
Të dy kontratat kryesore të naftës së papërpunuar shënuan rënie prej më shumë se 1% pas deklaratës së Trumpit, e cila ndikoi në tregje pavarësisht një vale të re sulmesh të rebelëve Huthi ndaj Arabisë Saudite.
“Me efekt të menjëhershëm, është në fuqi një armëpushim energjetik në luftën mes Rusisë dhe Ukrainës. Të dyja palët kanë rënë dakord. Mos e shkelni atë!”, shkroi Trump të dielën në platformën Truth Social.
Njoftimi erdhi pasi presidenti amerikan i bëri thirrje presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, të ndalojë sulmet ndaj rafinerive ruse. Trump deklaroi gjithashtu se ishte koha që Ukraina të kishte një president të ri, i cili do t’i jepte fund luftës.
Zelensky kërkon sqarime, Moska ende pa konfirmim
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, u shpreh i befasuar nga njoftimi dhe tha se po kërkonte më shumë hollësi rreth marrëveshjes.
Megjithatë, ai theksoi se Ukraina e mbështet armëpushimin, duke shtuar se është e rëndësishme që edhe Rusia ta respektojë atë.
Deri në publikimin e raportimit, Moska nuk e kishte konfirmuar marrëveshjen. Ndërkohë, Ukraina raportoi se Rusia kishte goditur disa termocentrale, pavarësisht njoftimit për armëpushim energjetik.
Njoftimi u mirëprit nga aleatët e Ukrainës, por Trump u përball me kritika pas vendimit për një lehtësim të përkohshëm të sanksioneve amerikane ndaj naftës ruse. Udhëheqës evropianë dhe autoritetet ukrainase paralajmëruan se një veprim i tillë mund ta inkurajojë presidentin rus, Vladimir Putin.
Sulmet e Huthëve ndaj Arabisë Saudite tronditin rajonin
Rënia e çmimeve të naftës përmbysi rritjen fillestare të tyre, e cila ishte nxitur nga sulmet e Huthëve ndaj Arabisë Saudite gjatë fundjavës.
Sipas raportimit, të paktën 12 persona u vranë të shtunën në aeroportin ndërkombëtar të Riadit, në atë që u cilësua si sulmi më vdekjeprurës në territorin saudit në më shumë se një dekadë. Një tjetër person humbi jetën pas një sulmi të dytë të dielën.
Sulmet shënuan një përshkallëzim të ndjeshëm të konfliktit në Jemen, ku Arabia Saudite prej kohësh mbështet ushtarakisht qeverinë e njohur ndërkombëtarisht në luftën kundër Huthëve.
Grupi, i mbështetur nga Irani, mori përgjegjësinë për disa sulme të kryera gjatë 24 orëve të mëparshme dhe kërcënoi se do të vazhdojë të shënjestrojë qendrat e transportit dhe tranzitit në Arabinë Saudite.
Megjithatë, tregjet duket se po reagojnë gjithnjë e më pak ndaj tensioneve gjeopolitike, përveç rasteve kur ato kërcënojnë drejtpërdrejt furnizimin me naftë, rrugët detare, kapacitetet e rafinimit ose kostot e sigurimit.
Stephen Innes nga SPI Asset Management vlerësoi se tregjet nuk po e përfshijnë më automatikisht çdo zhvillim gjeopolitik në çmimet e energjisë.
Sipas tij, tregu fizik i naftës mbetet mjaftueshëm i shtrënguar për ta mbajtur çmimin e naftës Brent mbi 100 dollarë për fuçi, por kontratat me afat nuk po e trajtojnë çdo përshkallëzim të ri si fillimin e një vale të re të rritjes së inflacionit.
Tregjet aziatike në rritje, Seuli dhe Taipei nën presion
Rënia e çmimeve të naftës u dha mbështetje shumicës së tregjeve aziatike. Hong Kongu, Sidnei, Singapori, Wellingtoni dhe Manila shënuan rritje në orët e para të tregtimit.
Ndërkohë, Seuli dhe Taipei u ndikuan negativisht nga humbjet e aksioneve të prodhuesve të çipave, përfshirë SK Hynix, Samsung dhe TSMC. Bursa e Tokios ishte e mbyllur për shkak të një feste zyrtare.
Edhe kontratat me afat të tregjeve amerikane shënuan rritje të ndjeshme, përpara hapjes së tregjeve evropiane.
Investitorët presin të dhënat e inflacionit dhe fitimet e bankave
Investitorët po përgatiten për publikimin e të dhënave të rëndësishme mbi inflacionin dhe shitjet me pakicë në SHBA. Këto të dhëna mund të ndikojnë në vendimet e Rezervës Federale për normat e interesit, ndërsa mbledhja e radhës e bankës qendrore amerikane pritet të mbahet në fund të tetorit.
Po ashtu, këtë javë nis sezoni i raportimit të rezultateve financiare të kompanive, me gjigantët bankarë JPMorgan Chase, Goldman Sachs dhe Bank of America që pritet të publikojnë rezultatet e tyre.
Më vonë gjatë muajit, vëmendja do të përqendrohet edhe te kompanitë e mëdha të teknologjisë. Investitorët synojnë të vlerësojnë perspektivën e sektorit të inteligjencës artificiale, pas investimeve të mëdha financiare të realizuara në këtë fushë gjatë viteve të fundit.
