Rusia po zvogëlon rezervat e arit përballë presioneve buxhetore, ndërsa Kazakistani synon të marrë fitime nga shitjet. Në anën tjetër, Kina dhe Polonia vazhdojnë ta shohin metalin e çmuar si një aset strategjik. Ekspertët vlerësojnë se këto lëvizje nuk pritet të shkaktojnë ndikim të madh në çmimin global të arit.
Tregu ndërkombëtar i arit po shënon ndryshime në strategjitë e bankave qendrore. Ndërsa Rusia dhe Kazakistani po shqyrtojnë ose realizojnë shitjen e një pjese të rezervave të tyre, Polonia vazhdon të investojë në këtë metal të çmuar, ndërsa Kina mbetet një nga blerësit e rëndësishëm.
Sipas një analize të publikuar nga Euronews, këto zhvillime lidhen me nevojat buxhetore, strategjitë e rezervave valutore dhe përpjekjet e shteteve për të mbrojtur stabilitetin financiar.
Rusia shet rreth 62 tonë ar që nga fillimi i vitit
Rusia ka zvogëluar rezervat e saj të arit gjatë vitit 2026. Vetëm në shtator, rezervat u ulën me rreth 6.2 tonë, ndërsa reduktimi i përgjithshëm që nga fillimi i vitit arriti në rreth 62 tonë.
Sipas Adam Stroniawski-t, drejtor menaxhues i kompanisë polake të tregtimit të metaleve të çmuara Mennica Skarbowa, shitjet lidhen me presionet mbi buxhetin rus për shkak të luftës në Ukrainë dhe shpenzimeve të larta të mbrojtjes.
Të dhënat tregtare të Hong Kongut tregojnë se nga janari deri në korrik të vitit 2026, në këtë treg mbërritën rreth 100 tonë ar me origjinë ruse, pothuajse tri herë më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit paraprak.
Eksperti vlerëson se këto transaksione nuk pritet të kenë ndikim të konsiderueshëm në çmimin global të arit. Ai nuk e përjashton as mundësinë që Rusia, pas një periudhe shitjesh, të rikthehet në të ardhmen te blerja e metalit të çmuar.
Kazakistani synon të marrë fitime nga ari
Edhe Kazakistani ka paralajmëruar zvogëlimin e rezervave të arit. Vendi ishte ndër blerësit e mëdhenj të këtij metali gjatë tetë muajve të parë të vitit 2026, por tani synon që ari të përbëjë 75% të rezervave të tij të përgjithshme, nga rreth 78% aktualisht.
Sipas Stroniawski-t, kjo lëvizje mund të lidhet me nevojën për të mbuluar presionet buxhetore ose me dëshirën për të realizuar fitime pas rritjes së vlerës së arit.
Megjithatë, për shkak të zvogëlimit relativisht të kufizuar të pjesës së arit në rezerva dhe shpërndarjes së mundshme të shitjeve në kohë, eksperti nuk pret që veprimi i Kazakistanit të ndikojë ndjeshëm në tregun ndërkombëtar.
Polonia vazhdon të blejë ar
Ndryshe nga Rusia dhe Kazakistani, Banka Kombëtare e Polonisë ka ndjekur një strategji të zgjerimit të rezervave të arit. Rezervat e vendit janë afruar drejt objektivit prej 700 tonësh.
Sipas ekspertit, arritja e këtij niveli nuk nënkupton domosdoshmërisht përfundimin e blerjeve. Rezervat e mëdha të arit mund të forcojnë besueshmërinë financiare të një shteti dhe të ndihmojnë në stabilizimin e monedhës.
Stroniawski vlerëson gjithashtu se shitja e rezervave polake të arit nuk duket skenar i mundshëm në kushtet aktuale politike dhe institucionale.
Çfarë pritet të ndodhë me çmimin e arit?
Sipas të dhënave të Këshillit Botëror të Arit, çmimi i arit u rrit me 25.5% gjatë vitit 2024 dhe me 67.4% në vitin 2025, në terma të dollarit amerikan. Në nëntë muajt e parë të vitit 2026, megjithatë, ai shënoi rënie prej 4.4%.
Pavarësisht korrigjimeve të çmimit, Stroniawski beson se kërkesa afatgjatë nga bankat qendrore dhe investitorët mund të vazhdojë ta mbështesë arin. Shumë investitorë e konsiderojnë atë një mjet për diversifikimin e investimeve dhe ruajtjen e vlerës në periudha pasigurie ekonomike.
Megjithatë, ai thekson se ari duhet parë kryesisht si investim afatgjatë dhe se luhatjet e çmimit mund të sjellin humbje për ata që blejnë ose shesin në momentin e gabuar.
Për investitorët individualë, mesazhi kryesor është se shitjet e një pjese të rezervave nga disa banka qendrore nuk nënkuptojnë automatikisht rënie të madhe të çmimit të arit. Çmimi ndikohet edhe nga kërkesa globale, normat e interesit, kursi i dollarit dhe zhvillimet ekonomike e gjeopolitike.
