Një raport i ri me nëntë rekomandime synon ta bëjë Komisionin Evropian më efikas, të thjeshtojë procedurat dhe të përmirësojë bashkëpunimin mes departamenteve. Megjithatë, vendimet për ristrukturimin e madh të institucionit ende nuk janë marrë dhe rekomandimet përfundimtare priten deri në fund të vitit 2026.
Plani i presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, për riorganizimin e administratës së Bashkimit Evropian ka hyrë në një fazë të re. Të hënën, një grup ekspertësh të jashtëm dorëzoi një raport që pritet të ndikojë në reformën më të madhe administrative të Komisionit në dy dekada.
Raporti është hartuar nga një grup i nivelit të lartë, i udhëhequr nga Catherine Day, ish-sekretare e përgjithshme e Komisionit Evropian. Dokumenti përmban nëntë rekomandime që synojnë modernizimin e institucionit, uljen e burokracisë dhe rritjen e efikasitetit të punës.
“Ne duhet të jemi në gjendje të veprojmë në mënyrë efektive dhe shpejt”, deklaroi von der Leyen, duke theksuar nevojën për procedura më të thjeshta, struktura më të qarta dhe bashkëpunim më të mirë ndërmjet departamenteve.
Në shqyrtim bashkimi dhe riorganizimi i departamenteve
Një nga propozimet kryesore të raportit është kalimi nga puna e ndarë në departamente drejt një modeli me më shumë bashkëpunim ndërmjet drejtorive të përgjithshme.
Kjo çështje konsiderohet politikisht e ndjeshme, pasi një reformë e gjerë mund të ndryshojë përgjegjësitë e departamenteve që menaxhojnë fonde të mëdha të BE-së. Në shqyrtim mund të jenë edhe bashkimet apo ndryshimet e tjera strukturore.
Ndër strukturat që mund të preken janë:
- DG REGIO – përgjegjëse për politikat rajonale dhe urbane, përfshirë financimin e politikës së kohezionit.
- DG AGRI – merret me bujqësinë dhe zhvillimin rural, përfshirë fondet e Politikës së Përbashkët Bujqësore.
- DG EMPL – mbikëqyr politikat e punësimit dhe financimin social.
- DG MARE – përgjegjëse për çështjet detare dhe financimin e peshkimit.
- DG RTD – merret me kërkimin shkencor dhe inovacionin.
Sipas raportimit të POLITICO-s, planet për rishikimin e mënyrës se si BE-ja menaxhon dhe shpërndan fondet mund të sjellin ndryshime në organizimin e këtyre departamenteve. Megjithatë, deri tani nuk është marrë ndonjë vendim përfundimtar për bashkimin ose ristrukturimin e tyre.
Sekretariat më i fuqishëm dhe përdorim i inteligjencës artificiale
Ekspertët rekomandojnë gjithashtu forcimin e Sekretariatit të Përgjithshëm të Komisionit, në mënyrë që ai të ketë rol më të madh në koordinimin strategjik dhe në zbatimin e objektivave të institucionit.
Një tjetër element i raportit është përdorimi i inteligjencës artificiale për thjeshtimin e proceseve administrative dhe modernizimin e operacioneve. Grupi propozon një qasje të përqendruar te njeriu, me synimin që teknologjia të ndihmojë në rritjen e efikasitetit të administratës.
Raporti është hartuar nga Catherine Day dhe tetë ekspertë të tjerë me përvojë në administratat kombëtare dhe organizatat ndërkombëtare, përfshirë OECD-në dhe OSBE-në.
Rekomandimet përfundimtare priten deri në fund të vitit
Dorëzimi i raportit nuk nënkupton se riorganizimi ka marrë formë përfundimtare. Dokumenti do të jetë pjesë e një shqyrtimi më të gjerë, të mbikëqyrur nga komisioneri për Buxhetin dhe Administratën Publike, Piotr Serafin.
Ai është ngarkuar t’i paraqesë Ursula von der Leyen rekomandimet përfundimtare deri në fund të vitit 2026.
Serafin ka deklaruar se raporti i ekspertëve, së bashku me komentet dhe propozimet e punonjësve të Komisionit, krijon bazë për të ecur drejt ndryshimeve të gjera.
Ndërkohë, një proces i brendshëm i zhvilluar më herët kishte prodhuar rekomandime paraprake në korrik, të cilat synonin të hapnin diskutimin për reformën dhe jo të përcaktonin vendime përfundimtare.
Reforma lidhet edhe me buxhetin e ardhshëm të BE-së
Një riorganizim i madh strukturor pritet të kërkojë më shumë kohë, pasi është i lidhur ngushtë me negociatat për buxhetin afatgjatë të Bashkimit Evropian.
Sipas Serafinit, ndryshimet administrative do të lidhen me Kornizën Financiare Shumëvjeçare për periudhën 2028–2034, e cila do të përcaktojë mënyrën e organizimit të shpenzimeve të BE-së gjatë këtyre viteve.
Ai kishte paralajmëruar më herët se vendimet për ndryshime të mëdha strukturore nuk priten përpara përfundimit të negociatave buxhetore.
Për momentin, raporti i Catherine Day përbën një hap tjetër drejt reformës, por vendimi se sa larg do të shkojë Ursula von der Leyen me riformësimin e Komisionit Evropian mbetet ende i hapur.
