Belgjika po përgatit fazën e katërt të programit “Kthimi në Punë”, me masa të reja për personat që janë në pushim mjekësor dhe synojnë të rikthehen në vendin e punës. Ndryshimet parashikojnë një bonus financiar deri në 3,000 euro për punëdhënësit që angazhojnë sërish punëtorë të cilët kanë qenë në gjendje të paaftësisë për punë. Reforma përfshin gjithashtu kontrolle më të shpeshta mjekësore dhe zgjerim të mundësive për riintegrim profesional.
Për mijëra shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Belgjikë, ndryshimet në sistemin e pushimit mjekësor dhe kthimit në punë mund të kenë rëndësi të drejtpërdrejtë.
Qeveria belge synon të rrisë numrin e personave që rikthehen në tregun e punës pas një periudhe të gjatë të paaftësisë për punë. Për këtë qëllim, faza e katërt e programit “Kthimi në Punë” parasheh masa për punëtorët, punëdhënësit, mjekët dhe institucionet e sigurimeve shëndetësore.
Ndryshimet përqendrohen në tri drejtime kryesore: parandalimin e paaftësisë afatgjatë për punë, identifikimin dhe përcjelljen më të hershme të rasteve, si dhe përshpejtimin e rikthimit në punë përmes bashkëpunimit ndërmjet punëtorëve, punëdhënësve dhe institucioneve përgjegjëse.
Bonusi deri në 3,000 euro për punëdhënësit
Një nga masat më të rëndësishme të reformës është bonusi financiar për punëdhënësit që mundësojnë rikthimin në punë të personave të cilët kanë qenë në gjendje të paaftësisë për punë.
Sipas propozimit, bonusi parashihet të rritet nga 1,725 euro deri në 3,000 euro.
Kjo shumë nuk është pagesë që i jepet drejtpërdrejt punëtorit, por një stimulim financiar për punëdhënësin, në rastet kur një punëtor që ka qenë në pushim mjekësor rikthehet në punë në kompaninë ku ishte i angazhuar.
Në materialin e reformës përmendet data 1 shtator 2026 si datë e paraparë për zbatimin e shumës së re prej 3,000 eurosh.
Megjithatë, kushtet konkrete dhe statusi përfundimtar ligjor i kësaj mase duhet të konfirmohen përpara se të konsiderohet se bonusi i ri zbatohet automatikisht.
Për punëtorët shqiptarë në Belgjikë, kjo do të thotë se në rast të një rikthimi gradual ose të plotë në punë pas një periudhe të paaftësisë, punëdhënësi mund të përfitojë nga kjo masë nëse plotësohen kushtet ligjore.
Kontrollet mjekësore do të bëhen më të rregullta
Reforma parasheh edhe ndryshime në mënyrën se si përcillet gjendja shëndetësore e personave që janë në pushim mjekësor për periudha të gjata.
Qeveria synon që rastet e paaftësisë për punë të rivlerësohen më rregullisht, në mënyrë që të identifikohen më herët mundësitë për rikthim në punë.
Sipas planit, personat që vazhdojnë të jenë në paaftësi për punë duhet të konsultohen me mjekun e tyre të paktën një herë në vit.
Në rastet kur paaftësia vazhdon, duhet të lëshohet një certifikatë e re mjekësore. Periudha e mbuluar nga certifikata e re mund të jetë maksimumi një vit, ndërsa mjeku mund të përcaktojë edhe një periudhë më të shkurtër, në varësi të gjendjes së pacientit.
Detajet përfundimtare të kësaj procedure pritet të përcaktohen me dekret mbretëror.
Në mesin e çështjeve që kërkojnë sqarim janë rastet kur mjeku i familjes mund të lëshojë certifikatë pa pasur qasje në dosjen e plotë mjekësore, kohëzgjatja maksimale e certifikatës së parë dhe informacionet shtesë që duhet të përfshihen pas gjashtë javësh në raste të caktuara.
Qëllimi i këtyre masave është që personat që mund të rikthehen në punë të identifikohen më herët, ndërsa rastet që kërkojnë trajtim të mëtejshëm të përcillen në mënyrë më të rregullt.
Fondi i Kthimit në Punë do të jetë më i qasshëm
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm lidhet me zgjerimin e qasjes në Fondin e Kthimit në Punë.
Sipas propozimit, personat që njihen si të paaftë për punë do të mund të kenë qasje në këtë fond pas gjashtë muajsh të paaftësisë, përkatësisht nga muaji i shtatë.
Ky fond financon shërbime dhe programe që synojnë riintegrimin profesional dhe shoqëror të personave të cilët nuk mund të vazhdojnë të punojnë në të njëjtin vend pune ose në të njëjtat kushte si më parë.
Në këtë mënyrë, punëtorët mund të kenë mundësi të përfitojnë nga mbështetja për të gjetur një angazhim tjetër të përshtatshëm me gjendjen dhe aftësitë e tyre.
Reforma parasheh gjithashtu indeksimin e kufirit financiar të fondit, i cili në tekstin e propozimit paraqitet në 1,800 euro. Shuma konkrete do të varet nga data e vendimit për dhënien e mbështetjes.
Kjo nuk është një pagesë bonus që punëtori e merr drejtpërdrejt nga kompania, por financim për shërbime që ndihmojnë në rikthimin e tij në tregun e punës.
Gjobë deri në 28,000 euro për certifikatat e lëshuara në mënyrë të parregullt
Faza e katërt e reformës përfshin edhe kontrolle më të rrepta ndaj certifikatave mjekësore të lëshuara në mënyrë të parregullt.
Instituti Kombëtar për Sigurimin e Sëmundjeve dhe Invaliditetit (INAMI) do të ketë rol më të madh në mbikëqyrjen e rasteve të dyshuara për keqpërdorim.
Propozimi parasheh gjoba administrative prej 3,500 eurosh për çdo certifikatë të lëshuar në mënyrë të parregullt, deri në një maksimum prej 28,000 eurosh.
Këto masa u drejtohen kryesisht ofruesve të shërbimeve shëndetësore dhe profesionistëve që lëshojnë certifikata pa respektuar kushtet përkatëse.
Kjo nuk do të thotë se çdo certifikatë që zgjat periudhën e pushimit mjekësor konsiderohet e parregullt. Sanksionet lidhen me rastet kur vërtetohet se dokumentet janë lëshuar në mënyrë të papërshtatshme dhe kanë mundësuar përfitime të padrejta nga sistemi i sigurimeve shoqërore.
Kur hyjnë në fuqi ndryshimet në Belgjikë?
Reforma është pjesë e politikës federale belge për rritjen e numrit të personave që rikthehen në punë pas një periudhe të gjatë të paaftësisë.
Megjithatë, jo të gjitha masat mund të konsiderohen automatikisht në fuqi. Një pjesë e tyre paraqiten si propozime dhe kërkojnë miratim përfundimtar, ndërsa disa detaje duhet të përcaktohen përmes dekreteve mbretërore.
Për këtë arsye, punëtorët shqiptarë që jetojnë në Belgjikë dhe janë në pushim mjekësor duhet të informohen për kushtet konkrete përmes institucioneve përgjegjëse, mjekut të tyre dhe fondit të sigurimit shëndetësor (mutuelle/ziekenfonds).
Ndryshimet synojnë ta bëjnë më të rregullt kontrollin e paaftësisë për punë dhe të krijojnë më shumë mundësi për rikthim në tregun e punës, por zbatimi i secilës masë varet nga rregullat përfundimtare dhe kushtet që do të përcaktohen nga autoritetet belge.
