Qeveria gjermane po planifikon ndryshime të rëndësishme në sistemin e përkujdesjes afatgjatë (Pflegegrad), të cilat mund të prekin drejtpërdrejt personat që kanë nevojë për ndihmë në jetën e përditshme dhe familjarët që kujdesen për ta. Sipas projektligjit, nga 1 janari 2027 do të rriten pikët e nevojshme për t’u klasifikuar në disa nivele të kujdesit. Ndryshimi më i ndjeshëm lidhet me kalimin nga niveli 1 në nivelin 2, pasi ky i fundit siguron përfitime financiare dhe shërbime shumë më të mëdha.
Për shqiptarët që jetojnë në Gjermani dhe kanë familjarë të moshuar, persona me aftësi të kufizuara ose të afërm që kanë nevojë për përkujdesje të vazhdueshme, kjo reformë është veçanërisht e rëndësishme.
Sistemi gjerman i kujdesit afatgjatë përcakton nivelin e mbështetjes që merr një person në bazë të aftësisë së tij për t’u kujdesur për veten dhe për të përballuar aktivitetet e përditshme.
Aktualisht ekzistojnë pesë nivele të kujdesit, nga Pflegegrad 1 deri te Pflegegrad 5. Sa më e madhe të jetë nevoja për ndihmë, aq më i lartë është niveli dhe, në përgjithësi, aq më të mëdha janë përfitimet.
Por projektligji i ri parasheh shtrëngimin e kritereve për tri nivelet e para. Kjo mund të bëjë që disa persona, të cilët sot kualifikohen për nivelin 2, në të ardhmen të marrin vetëm nivelin 1.
Niveli 2 do të kërkojë 30 pikë, në vend të 27
Sipas rregullave aktuale, për t’u klasifikuar në nivelin e kujdesit 2 nevojiten të paktën 27 pikë.
Projektligji i qeverisë gjermane propozon që ky kufi të rritet në 30 pikë nga 1 janari 2027.
Ndryshime parashihen edhe për nivelin 1 dhe nivelin 3.
Krahasimi i pikëve sipas rregullave aktuale dhe propozimit të ri:
| Niveli i kujdesit | Aktualisht | Sipas projektligjit |
|---|---|---|
| Pflegegrad 1 | Nga 12.5 pikë | Nga 15 pikë |
| Pflegegrad 2 | Nga 27 pikë | Nga 30 pikë |
| Pflegegrad 3 | Nga 47.5 pikë | Nga 50 pikë |
| Pflegegrad 4 | Nga 70 pikë | Nga 70 pikë |
| Pflegegrad 5 | Nga 90 pikë | Nga 90 pikë |
Kjo do të thotë se personat që marrin nga 27 deri në 29.9 pikë, të cilët sipas sistemit aktual mund të përfitojnë nivelin 2, sipas propozimit të ri do të klasifikoheshin vetëm në nivelin 1.
Ndërsa personat që marrin më pak se 15 pikë nuk do të kualifikoheshin më për asnjë nivel të kujdesit.
Pse mund të humben deri në 4,560 euro në vit?
Dallimi financiar mes nivelit 1 dhe nivelit 2 është i madh.
Sipas shifrave të projektligjit, personat në nivelin 2 do të përfitonin një shumë prej 380 eurosh në muaj, ndërsa personat në nivelin 1 nuk do të kishin të drejtë për këtë pagesë.
Llogaritja është e thjeshtë:
- 380 euro në muaj;
- 4,560 euro në vit.
Pra, një person që aktualisht do të mund të klasifikohej në nivelin 2, por që sipas kritereve të reja do të mbetej në nivelin 1, mund të humbiste deri në 4,560 euro përfitime vjetore nga kjo pagesë.
Për shembull, nëse një person vlerësohet me 29 pikë, sipas sistemit aktual mund të përfitojë nivelin 2. Por nëse rregullat e reja hyjnë në fuqi në formën e propozuar, ai do të mbetej në nivelin 1 dhe nuk do ta merrte këtë shumë.
Nuk ndryshon vetëm pagesa mujore: preken edhe shërbimet e kujdesit
Humbja e mundshme nuk kufizohet vetëm te pagesa prej 380 eurosh në muaj.
Niveli 2 mundëson edhe përfitime të tjera, përfshirë shërbimet profesionale të kujdesit në shtëpi (Pflegesachleistungen).
Sipas projektligjit, këto shërbime për nivelin 2 mund të arrijnë deri në 890 euro në muaj, krahasuar me kufirin aktual prej 796 eurosh.
Këto para nuk i jepen drejtpërdrejt personit në dorë, por përdoren për të paguar shërbimet e ofruara nga kujdestarët ose shërbimet profesionale të kujdesit ambulator.
Gjithashtu, buxheti i planifikuar për shërbime mbështetëse dhe lehtësuese, deri në 175 euro në muaj, do të jetë i disponueshëm vetëm nga niveli 2.
Kjo do të thotë se një klasifikim më i ulët mund të ndikojë jo vetëm në të ardhurat e familjes, por edhe në mundësinë për të siguruar ndihmë profesionale për personin që ka nevojë për përkujdesje.
Edhe personat me nivelin 1 mund të humbin përfitime
Reforma nuk prek vetëm personat që synojnë të kalojnë nga niveli 1 në nivelin 2.
Sipas projektligjit, personat që kanë nivelin 1 do të përballen edhe me ndryshime në përfitimet ekzistuese.
Pagesa mujore e ndihmës prej 131 eurosh (Entlastungsbetrag) dhe mbështetja deri në 42 euro për pajisje dhe materiale të konsumueshme të kujdesit (Pflegehilfsmittel) parashihet të hiqen.
Kjo mund të nënkuptojë humbje të përfitimeve deri në 173 euro në muaj për personat që aktualisht i marrin të dyja.
Në vend të pagesave të drejtpërdrejta, ministria synon të përqendrohet më shumë në këshillim, mbështetje për familjarët dhe shërbime parandaluese.
Për familjet shqiptare që kujdesen vetë për prindërit ose të afërmit e moshuar në Gjermani, ky ndryshim mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në organizimin dhe financimin e kujdesit të përditshëm.
A do të humbin nivelin e kujdesit personat që tashmë e kanë fituar?
Projektligji përmban edhe një dispozitë mbrojtëse për personat që tashmë kanë një nivel të njohur të kujdesit.
Sipas propozimit, personat që e kanë fituar nivelin 2 ose një nivel tjetër para hyrjes në fuqi të reformës nuk do të ulen automatikisht në një nivel më të ulët vetëm për shkak të rritjes së pragut të pikëve.
Edhe rivlerësimet e ardhshme nuk duhet të çojnë në ulje vetëm për shkak të kritereve të reja.
Megjithatë, niveli mund të ulet nëse vlerësohet se gjendja shëndetësore është përmirësuar dhe personi është bërë realisht më i pavarur në jetën e përditshme.
Pra, ndryshimi i kritereve nuk nënkupton automatikisht humbjen e nivelit të kujdesit për ata që tashmë e kanë fituar atë.
Çfarë duhet të bëjnë personat që kanë nevojë për kujdes?
Një nga pikat më të rëndësishme të projektligjit lidhet me kohën e paraqitjes së kërkesës.
Sipas dispozitave të propozuara, për përcaktimin fillestar të nivelit të kujdesit do të vlejnë rregullat që janë në fuqi në kohën kur paraqitet aplikimi.
Kjo do të thotë se personat që kanë nevojë për kujdes dhe ende nuk kanë aplikuar duhet të informohen për mundësinë e paraqitjes së kërkesës para fundit të vitit 2026.
Sipas planit aktual, kërkesat e paraqitura deri më 31 dhjetor 2026 do të trajtohen sipas kritereve ekzistuese, edhe nëse vlerësimi mjekësor zhvillohet gjatë vitit 2027.
Megjithatë, kjo dispozitë është pjesë e projektligjit dhe mund të ndryshojë gjatë procesit të miratimit.
Nuk vlerësohet vetëm diagnoza, por edhe jeta e përditshme
Një aspekt tjetër i rëndësishëm është mënyra se si përcaktohet nevoja për kujdes.
Në Gjermani, niveli i kujdesit nuk caktohet vetëm në bazë të diagnozës së një sëmundjeje. Faktori kryesor është se sa e kufizuar është pavarësia e personit dhe sa ndihmë i nevojitet në jetën e përditshme.
Gjatë vlerësimit merren parasysh disa fusha:
- Lëvizshmëria: A mund të ecë, të ngrihet dhe të lëvizë pa ndihmë?
- Aftësitë mendore dhe komunikuese: A mund të orientohet, të kuptojë situatat dhe të komunikojë?
- Kujdesi personal: A mund të lahet, të vishet dhe të ushqehet vetë?
- Përballimi i sëmundjes: A mund t’i menaxhojë vetë terapitë, barnat dhe nevojat e lidhura me sëmundjen?
- Organizimi i jetës së përditshme: A mund të organizojë ditën dhe të përballojë aktivitetet e zakonshme?
Për këtë arsye, gjatë vlerësimit nga shërbimi përkatës, personi dhe familjarët duhet ta përshkruajnë sa më saktë ndihmën që nevojitet në përditshmëri.
Nuk duhet të përmenden vetëm ditët kur personi ndihet më mirë, por edhe vështirësitë që përsëriten dhe ndihma që kërkohet rregullisht.
Kur pritet të hyjë në fuqi reforma?
Kabineti Federal gjerman e miratoi projektligjin më 30 shtator 2026, ndërsa leximi i parë në Bundestag ishte planifikuar për 5 nëntor 2026.
Ndryshimet janë propozuar të hyjnë në fuqi më 1 janar 2027, por kjo nuk do të thotë se të gjitha dispozitat janë tashmë ligj përfundimtar.
Projektligji duhet të kalojë procesin e mëtejshëm parlamentar dhe mund të pësojë ndryshime para miratimit përfundimtar.
Për familjet shqiptare në Gjermani, çështja më e rëndësishme është të kuptojnë se reforma mund të ndikojë në klasifikimin e personave që kanë nevojë për përkujdesje dhe në përfitimet që lidhen me secilin nivel. Veçanërisht të prekur mund të jenë ata që ndodhen afër kufirit prej 27 pikësh për nivelin 2.
