Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog, i ka dhënë kandidatit të opozitës, Gadi Eisenkot, mundësinë e parë për të formuar qeverinë e re, pas zgjedhjeve të mbajtura më 27 tetor.
Eisenkot, ish-shef i ushtrisë izraelite dhe sfiduesi kryesor i kryeministrit Benjamin Netanyahu, ka marrë kështu mandatin për të negociuar krijimin e një koalicioni qeverisës, në një zhvillim që mund të shënojë fundin e qeverisjes së gjatë të Netanyahut.
Pas njoftimit të presidentit, Eisenkot deklaroi se Izraeli ka nevojë për një qeveri të unitetit kombëtar.
“Ka ardhur koha për të krijuar një qeveri të unitetit kombëtar në kushtet e emergjencës. Do të bëj gjithçka që është e mundur për të dëshmuar se jemi të denjë për këtë përgjegjësi”, shkroi ai në platformën X.
Gjashtë javë për të siguruar shumicën
Eisenkot ka deri në gjashtë javë kohë për të siguruar mbështetjen e nevojshme parlamentare dhe për të formuar qeverinë. Megjithatë, negociatat pritet të jenë të vështira, për shkak të ndarjeve të thella politike në vend.
Sipas raportimit, shumica e partive kryesore izraelite e kanë rekomanduar Eisenkotin për këtë detyrë gjatë konsultimeve me presidentin.
Në zgjedhjet e muajit të kaluar, Netanyahu dhe aleatët e tij humbën shumicën parlamentare. Megjithatë, as blloku i udhëhequr nga Eisenkot nuk arriti të sigurojë numrat e nevojshëm për të qeverisur i vetëm.
Në këtë situatë, partitë e udhëhequra nga arabët mund të bëhen vendimtare për krijimin e shumicës së re parlamentare. Një bashkëpunim i tillë, megjithatë, mbetet politikisht i ndjeshëm në Izrael.
Përplasjet politike dhe mundësia e një koalicioni të gjerë
Netanyahu ka kundërshtuar mundësinë e një bashkëpunimi mes Eisenkotit dhe partive arabe. Në një videomesazh të publikuar pak para njoftimit të presidentit, ai bëri thirrje për krijimin e një qeverie të unitetit kombëtar dhe paralajmëroi kundër përfshirjes në qeveri të partive që i cilësoi si mbështetëse të terroristëve.
Eisenkot, në anën tjetër, ka shprehur gatishmëri për bashkëpunim me partitë arabe në kushte të caktuara, përfshirë mbështetjen e qëndrimit se Hamasi duhet të shkatërrohet.
Një prej mundësive është krijimi i një qeverie të gjerë që do të përfshinte partitë kryesore hebraike, përfshirë edhe Likudin e Netanyahut. Megjithatë, dallimet mes dy politikanëve për çështje të rëndësishme e bëjnë këtë skenar të vështirë.
Ndër temat kryesore të mospajtimeve janë përjashtimi i burrave ultraortodoksë nga shërbimi ushtarak dhe kërkesa për një hetim zyrtar mbi dështimet e sigurisë që paraprinë sulmet e 7 tetorit 2023.
Edhe mundësia e një qeverie të pakicës
Një tjetër skenar që mund të shqyrtohet nga Eisenkot është krijimi i një qeverie të pakicës, e cila do të mbështetej nga jashtë nga partitë arabe, pa qenë ato pjesë formale e koalicionit.
Megjithatë, disa përfaqësues të bllokut të tij kanë kundërshtuar një mundësi të tillë.
Partia e Eisenkotit, Yashar, ka reaguar gjithashtu ndaj deklaratave të Netanyahut, duke u bërë thirrje anëtarëve të Likudit të distancohen nga aleancat me partitë radikale. Në reagim thuhet se qeveria e ardhshme duhet të përfshijë vetëm parti dhe deputetë që mbështesin parimet e saj politike.
Për momentin, mandati i Eisenkotit hap një fazë të re negociatash politike në Izrael, por përbërja e qeverisë së ardhshme dhe mundësia e largimit të Netanyahut nga pushteti mbeten ende të pasigurta.
