Kriza në Lindjen e Mesme po prek një nga pikat më të ndjeshme të ekonomisë globale. Gjashtë shtete – Mbretëria e Bashkuar, Italia, Franca, Gjermania, Holanda dhe Japonia – kanë dalë me një nismë të përbashkët për rihapjen dhe sigurimin e kalimit në Ngushticën e Hormuzit, pas tensioneve të shkaktuara nga veprimet e Iranit.
Deklarata zyrtare, e publikuar nga Downing Street, paralajmëron se situata aktuale përbën kërcënim serioz për paqen dhe sigurinë globale, pasi kjo ngushticë është arteria kryesore e transportit të naftës në botë.
Thirrje direkte për Iranin
Gjashtë vendet i bëjnë thirrje Irani që:
-
të ndalojë menjëherë sulmet ndaj anijeve tregtare,
-
të heqë minat detare,
-
të ndërpresë përdorimin e dronëve dhe raketave,
-
dhe të respektojë të drejtën ndërkombëtare të lundrimit.
Sipas tyre, bllokimi i kësaj rruge strategjike nuk është vetëm problem rajonal, por një krizë që prek zinxhirët globalë të furnizimit dhe ekonominë botërore.
Hormuzi – “valvula” e naftës botërore
Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më kritike në planet: një pjesë e madhe e naftës globale kalon pikërisht aty. Çdo ndërprerje, qoftë edhe e pjesshme, reflektohet menjëherë në çmimet e energjisë dhe në ekonomitë e vendeve.
Dhe mesazhi është i qartë: nëse kjo rrugë mbetet e bllokuar, pasojat do t’i ndjejë çdo qytetar në botë, nga çmimet e karburanteve deri te kostot e jetesës.
Masa emergjente për tregun e energjisë
Në deklaratë thuhet se:
-
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka autorizuar lirimin e rezervave strategjike të naftës,
-
vendet po bashkëpunojnë për të rritur prodhimin global,
-
dhe pritet mbështetje për vendet më të prekura përmes Organizata e Kombeve të Bashkuara dhe institucioneve financiare ndërkombëtare.
Një krizë që mund të përshkallëzohet
Deklarata e përbashkët vjen në një moment kur konflikti po përhapet përtej kufijve tradicionalë dhe po prek direkt ekonominë globale.
Mesazhi është brutal, por real: liria e lundrimit nuk është opsion – është themel i rendit botëror. Dhe nëse ajo cenohet, nuk ka vend që mbetet i paprekur.
