Donald Trump ka refuzuar një propozim nga Vladimir Putin për transferimin e uraniumit të pasuruar të Iranit në Rusi, një ide që synonte të ndihmonte në përfundimin e konfliktit në Lindjen e Mesme.
Sipas raportimit të Axios, propozimi u bë gjatë një bisede telefonike mes dy liderëve në fillim të kësaj jave, por presidenti amerikan e hodhi poshtë.
Çfarë parashikonte propozimi
Ideja e Kremlinit ishte që rreth 450 kilogramë uranium të pasuruar 60%, që aktualisht ndodhet në Iran, të transferohej në Rusi për ruajtje.
Ky material konsiderohet jashtëzakonisht i ndjeshëm, pasi sipas ekspertëve mund të:
-
shndërrohet në uranium të përshtatshëm për armë brenda disa javësh
-
përdoret potencialisht për më shumë se 10 bomba bërthamore
Sipas raportit, Rusia u ofrua të merrte përgjegjësinë për materialin bërthamor, duke qenë se ka kapacitet teknik dhe përvojë në ruajtjen e uraniumit iranian, siç kishte ndodhur edhe gjatë marrëveshjes bërthamore të vitit 2015.
Pse SHBA e refuzoi propozimin
Zyrtarë amerikanë i thanë mediave se qëndrimi i Uashingtonit mbetet i njëjtë:
uraniumi duhet të vihet nën kontroll të plotë ndërkombëtar ose të neutralizohet, dhe jo të transferohet në një vend tjetër.
Një zyrtar amerikan tha për Axios:
“Kjo nuk është hera e parë që propozohet diçka e tillë. Qëndrimi i SHBA-së është që duhet të sigurohet kontrolli i uraniumit.”
Qëndrimi i Iranit
Para shpërthimit të luftës, Teherani kishte refuzuar dërgimin e uraniumit jashtë vendit dhe kishte propozuar një alternativë:
-
hollimin e uraniumit brenda Iranit,
-
nën mbikëqyrjen e Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike.
Nuk është e qartë nëse Irani do ta konsideronte një marrëveshje të tillë në kushtet aktuale të konfliktit.
Opsionet ushtarake në tavolinë
Sipas raportimeve të mëparshme, SHBA dhe Izraeli kanë diskutuar edhe skenarë ushtarakë për të marrë nën kontroll rezervat bërthamore të Iranit, përfshirë mundësinë e operacioneve speciale.
Pete Hegseth deklaroi se Uashingtoni ka “një gamë opsionesh” për të kontrolluar uraniumin e pasuruar.
Ndërkohë, Trump tha se çështja e materialit bërthamor nuk është prioriteti i menjëhershëm, por mund të bëhet një temë kryesore më vonë në konflikt.
Rusia mund të ndihmojë Iranin
Trump pranoi gjithashtu se Rusia mund të jetë duke i ofruar ndihmë të kufizuar Iranit, duke përfshirë informacione për lëvizjet ushtarake amerikane.
“Putini mund t’i ndihmojë pak. Ai ndoshta mendon se ne po ndihmojmë Ukrainën,” u shpreh presidenti amerikan.
Konflikti në rajon vazhdon të përshkallëzohet, ndërsa diplomacia dhe opsionet ushtarake po zhvillohen paralelisht.
