Aeroportet evropiane dhe institucionet e Bashkimit Evropian janë përfshirë në një përplasje të hapur lidhur me zbatimin e fazës së re të Sistemit të Hyrje-Daljes (EES), i cili po ndryshon mënyrën e kontrollit kufitar për shtetasit jo-BE që hyjnë në zonën Shengen.
Nga e premtja, të paktën 35% e udhëtarëve jo-BE do t’i nënshtrohen kontrolleve elektronike të detyrueshme, përfshirë regjistrimin e gjurmëve të gishtërinjve dhe imazhit të fytyrës, një rritje e ndjeshme nga 10% sa ishte në fazën fillestare në tetor. Sistemi pritet të hyjë plotësisht në fuqi deri më 10 prill.
Shoqata evropiane e aeroporteve ACI Europe paralajmëron se zbatimi i zgjeruar i EES rrezikon të shkaktojë kaos në aeroporte, me rritje të kohës së përpunimit deri në 70% dhe pritje që mund të arrijnë tre orë në oraret e pikut. Sipas drejtorit të përgjithshëm Olivier Jankovec, situata mund të përkeqësohet ndjeshëm me hyrjen në fuqi të pragut të ri.
Shqetësimet janë reflektuar edhe në terren. Aeroporti i Brukselit konfirmoi se koha e pritjes është rritur si në mbërritje ashtu edhe në nisje, ndërsa Portugalia pezulloi përkohësisht zbatimin e sistemit në aeroportin e Lisbonës, duke angazhuar edhe personel ushtarak për të menaxhuar fluksin. Probleme janë raportuar edhe në Romë dhe Spanjë, ku industria e turizmit ka kërkuar shtim të stafit kufitar.
Nga ana tjetër, Komisioni Evropian i hedh poshtë akuzat, duke këmbëngulur se sistemi ka funksionuar “kryesisht pa probleme”, edhe gjatë periudhave festive. Sipas zëdhënësit Markus Lammert, shqetësimet e ngritura nga aeroportet janë ekzagjeruar dhe vendet anëtare kanë mohuar rritje sistematike të radhëve.
Megjithatë, realiteti duket i pabarabartë nëpër Evropë. Ndërsa disa aeroporte, si ato të Parisit, raportojnë një tranzicion të qetë, të tjera po përballen me ngarkesë të lartë dhe presion operativ.
Sistemi i Hyrje-Daljes synon të zëvendësojë vulat tradicionale të pasaportave dhe të forcojë luftën kundër qëndrimeve të paligjshme në zonën Shengen. Por, në fazën aktuale të zbatimit, ai po shfaqet si një provë serioze për kapacitetet e aeroporteve dhe durimin e udhëtarëve.