Bronkiti akut është një inflamacion i rrugëve të frymëmarrjes që çojnë në mushkëri dhe zakonisht shfaqet pas një ftohjeje ose gripi. Kjo gjendje prek kryesisht të rriturit dhe në shumicën e rasteve kalon brenda disa ditësh, megjithëse kolla mund të zgjasë edhe disa javë.
Mjekët shpjegojnë se bronkiti akut ndodh kur bronket inflamohen dhe fillojnë të prodhojnë më shumë mukus se zakonisht. Shkaku më i shpeshtë është një infeksion viral, por në disa raste mund të shkaktohet edhe nga bakteret ose nga faktorë irritues si tymi i duhanit dhe ndotja e ajrit.
Simptomat kryesore
Bronkiti akut zakonisht fillon me simptoma të ngjashme me ftohjen. Shenjat më të zakonshme janë:
-
kollë e thatë që më vonë shoqërohet me mukus
-
temperaturë e lehtë
-
lodhje dhe dobësi
-
dhimbje në fyt dhe muskuj
-
dhimbje ose djegie në gjoks gjatë kollitjes
Në disa raste, pacientët mund të kenë edhe sputum të verdhë ose gri, që tregon inflamacion të rrugëve të frymëmarrjes.
Kush rrezikohet më shumë
Rreziku për të zhvilluar bronkit akut rritet tek personat që:
-
pinë duhan ose ekspozohen ndaj tymit të duhanit
-
jetojnë në ambiente me ndotje të lartë ajri
-
kanë sistem imunitar të dobët
-
vuajnë nga sëmundje kronike të mushkërive
Ekspozimi ndaj kimikateve, pluhurave industrialë apo avujve irritues gjithashtu mund të shkaktojë bronkit irritues.
Si trajtohet bronkiti akut
Në shumicën e rasteve, bronkiti akut trajtohet në shtëpi me terapi simptomatike. Mjekët rekomandojnë:
-
pushim dhe hidratim të mirë
-
pirje të lëngjeve të ngrohta
-
ilaçe për uljen e temperaturës
-
ekspektorantë për nxjerrjen e mukusit
Antibiotikët zakonisht nuk përdoren, pasi shumica e rasteve shkaktohen nga viruse. Ata jepen vetëm kur dyshohet për infeksion bakterial.
Ilaçe natyrale që ndihmojnë
Disa metoda natyrale mund të lehtësojnë simptomat dhe të përshpejtojnë shërimin:
-
Mjaltë dhe xhenxhefil – qetësojnë kollën dhe irritimin e fytit
-
Avulli i ujit të nxehtë – ndihmon në hapjen e rrugëve të frymëmarrjes
-
Lagështuesi i ajrit – hollon mukusin dhe e bën kollën më të lehtë
-
Çajra bimorë – si anasoni dhe akacia, që ndihmojnë në nxjerrjen e gëlbazës
Kur duhet të konsultoheni me mjekun
Nëse kolla zgjat më shumë se tre javë, shfaqet temperaturë e lartë ose vështirësi në frymëmarrje, është e nevojshme konsultimi me mjekun, pasi bronkiti mund të kalojë në komplikime si pneumonia ose sëmundje kronike të mushkërive.
Specialistët këshillojnë gjithashtu shmangien e duhanit dhe ndotësve të ajrit, pasi këta faktorë janë ndër shkaktarët kryesorë që e përkeqësojnë bronkitin dhe e bëjnë atë të përsëritet.
