Presidenti i SHBA-së Donald Trump po shton presionin ndaj vendeve evropiane për t’u angazhuar në mbrojtjen e Ngushtica e Hormuzit, ndërsa kriza po thellon përçarjet mes aleatëve perëndimorë.
Kjo çështje u diskutua edhe në takimin e ministrave të jashtëm të Bashkimi Evropian në Bruksel, ku disa shtete anëtare shprehën qartë se nuk janë të gatshme të përfshijnë NATO në një mision të tillë.
Sipas raportimit të Deutsche Welle, vendet evropiane hezitojnë të dërgojnë trupa në Hormuz nga frika se mund të bëhen objektiva të Iran.
Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, deklaroi se është në interes të bllokut që ngushtica të mbetet e hapur, por theksoi se aktualisht nuk ka vullnet për zgjerim të misioneve ushtarake evropiane në zonë.
Ndërkohë, Trump ka kërkuar që vendet që përfitojnë nga kjo rrugë energjetike të kontribuojnë në sigurinë e saj, duke paralajmëruar se mungesa e reagimit mund të ndikojë negativisht në të ardhmen e aleancës së NATO-s.
Rusia përfiton nga rritja e çmimeve
Në të njëjtën kohë, kriza po rezulton në përfitime për Rusi, e cila po shfrytëzon rritjen e çmimeve të naftës dhe gazit për të rritur të ardhurat e saj.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi se Rusia mbetet një furnizues i besueshëm energjie, ndërsa zyrtarë të tjerë rusë e kanë cilësuar largimin e Evropës nga energjia ruse si një “gabim strategjik”.
Sipas zyrtarëve evropianë, rritja e çmimeve të energjisë mund të forcojë pozitat e Moskës në luftën kundër Ukrainë, duke i siguruar më shumë të ardhura për financimin e konfliktit.
Evropa nën presion energjetik
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, bëri të ditur se që nga fillimi i krizës, çmimet e gazit janë rritur me 50% dhe ato të naftës me 27%.
Në vetëm 10 ditë, vendet evropiane kanë paguar rreth 3 miliardë euro shtesë për importe energjie, duke theksuar varësinë e lartë të kontinentit nga furnizimet e jashtme.
Për të zbutur situatën, vendet e G7 po shqyrtojnë lirimin e rezervave strategjike të naftës, ndërsa Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka bërë thirrje për hedhjen në treg të rreth 400 milionë fuçive.
Ndikimi në Ukrainë
Kriza në Lindjen e Mesme po ndikon drejtpërdrejt edhe në Ukrainë. Sipas Volodymyr Zelensky, sistemet mbrojtëse si Patriot po devijohen drejt Gjirit, duke ulur furnizimet për Kievin.
Zyrtarët evropianë paralajmërojnë se ky zhvillim mund të dobësojë mbrojtjen e Ukrainës dhe të zgjasë konfliktin me Rusinë.
Në këtë situatë, analistët vlerësojnë se ndërsa tensionet globale rriten, balanca gjeopolitike po ndryshon, me Evropën nën presion, SHBA-në që kërkon angazhim më të madh nga aleatët dhe Rusinë që përfiton ekonomikisht nga kriza energjetike.
