Qeveria federale e Gjermanisë ka paralajmëruar ndryshime të reja në trajtimin tatimor të orëve shtesë, me synimin për të rritur të ardhurat neto të punonjësve dhe për ta bërë punën shtesë më tërheqëse financiarisht. Masa e re, e paraparë në marrëveshjen e koalicionit të qeverisë së kancelarit Friedrich Merz, pritet të hyjë në fuqi më 1 janar 2026.
Sipas modelit të ri, përjashtimi nga taksat nuk do të vlejë për pagesën bazë të orëve shtesë, por vetëm për bonuset që u paguhen punonjësve për punën përtej orarit të rregullt. Qeveria thekson se kjo është një masë e synuar për të shpërblyer angazhimin shtesë, pa ndryshuar strukturën bazë të pagave.
Përjashtimi nga taksat do të aplikohet vetëm për orët që tejkalojnë orarin e plotë të punës të përcaktuar me kontratë ose marrëveshje kolektive. Konkretisht, kjo do të thotë mbi 34 orë në javë për punonjësit e mbuluar nga marrëveshjet kolektive dhe mbi 40 orë për ata që nuk kanë një orar të tillë të përcaktuar.
Megjithatë, ka kufizime të qarta. Bonuset e përjashtuara nga taksat nuk mund të tejkalojnë 25 për qind të pagës bazë. Po ashtu, masa nuk vlen për punën e natës, fundjavave apo festave zyrtare, por vetëm për orët shtesë “standarde”. Pagesa bazë për orët shtesë mbetet e tatueshme.
Projektligji për Forcimin e Tregut të Punës u prezantua në shtator 2025. Sipas të dhënave zyrtare, punëtori mesatar në Gjermani kryen rreth 28 orë shtesë në vit, më shumë se gjysma e të cilave nuk paguhen. Në një skenar konkret, një punonjës me pagë bruto rreth 3,000 euro në muaj mund të përfitojë afërsisht 60 euro më shumë në të ardhura neto mujore.
Megjithatë, masa ka nxitur kritika për shkak të rrethit të ngushtë të përfituesve. Përjashtimi nga taksat zbatohet vetëm për punonjësit me kohë të plotë, ndërsa ata me kohë të pjesshme përjashtohen. Kjo është veçanërisht problematike, pasi rreth 30 për qind e fuqisë punëtore në Gjermani punon me kohë të pjesshme, përfshirë pothuajse çdo grua të dytë të punësuar.
Sindikata dhe ekspertë të tregut të punës paralajmërojnë se ndikimi real do të jetë i kufizuar. Vetëm rreth 1.4 për qind e punonjësve që paguajnë rregullisht kontribute marrin aktualisht bonuse të tatueshme për orë shtesë, ndërsa në shumë sektorë puna shtesë kompensohet me ditë pushimi dhe jo me pagesë shtesë.
Kritikët vlerësojnë se ndryshimi nuk adreson problemet strukturore të tregut gjerman të punës, si puna e papaguar, pabarazitë gjinore dhe pozita e dobët e punëtorëve me paga të ulëta. Sipas tyre, lehtësimi tatimor rrezikon të përfitojë kryesisht punonjësit me të ardhura mesatare dhe të larta, duke thelluar më tej pabarazitë ekzistuese, në vend që të ofrojë një zgjidhje gjithëpërfshirëse.
