International Energy Agency (IEA) ka njoftuar lirimin më të madh ndonjëherë të rezervave strategjike të naftës, në një përpjekje për të stabilizuar tregjet globale të energjisë pas ndërprerjeve të furnizimit të shkaktuara nga lufta në Lindjen e Mesme.
Agjencia do të koordinojë 400 milionë fuçi naftë që do të hidhen në treg nga rezervat emergjente të vendeve anëtare.
32 vende marrin pjesë në operacion
Në këtë operacion marrin pjesë 32 shtete anëtare të IEA, përfshirë Mbretëria e Bashkuar, e cila do të kontribuojë me 13.5 milionë fuçi nga rezervat e saj strategjike.
Vendimi u mor pas konsultimeve me ministrat e vendeve të G7, në përpjekje për të zbutur goditjen në furnizimin global me energji.
Çfarë po ndodh në tregun e naftës
Konflikti në rajon ka shkaktuar një krizë të madhe në transportin e energjisë.
Rajoni i Gjirit zakonisht eksporton:
-
rreth 15 milionë fuçi naftë në ditë
-
rreth 5 milionë fuçi produkte nafte në ditë
Por sulmet e Iran ndaj infrastrukturës energjetike dhe kërcënimet ndaj transportit detar kanë reduktuar eksportet në më pak se 10% të niveleve para konfliktit.
Kriza është përkeqësuar edhe nga situata në Ngushtica e Hormuzit, një korridor strategjik për energjinë globale ku zakonisht kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me energji.
Reagimi i tregjeve
Çmimi i naftës Brent crude kishte arritur mbi 118 dollarë për fuçi gjatë javës, por pas lajmit për lirimin e rezervave:
-
ra në rreth 92 dollarë për fuçi
-
dhe më pas në 90.63 dollarë për fuçi
Megjithatë, analistët thonë se ndërhyrja ka pasur efekt të kufizuar deri tani në tregje.
Rezervat globale të emergjencës
Vendet anëtare të IEA mbajnë:
-
mbi 1.2 miliardë fuçi rezervë strategjike
-
rreth 600 milionë fuçi rezervë industriale
Ky është lirimi i gjashtë i koordinuar i rezervave që nga themelimi i IEA në vitin 1974.
Rastet kur është përdorur më parë
Rezervat janë përdorur në kriza të mëdha energjetike, përfshirë:
-
Gulf War në vitin 1991
-
uraganin Hurricane Katrina në 2005
-
konfliktin në Libya në 2011
-
dhe dy herë në vitin 2022 pas pushtimit rus të Ukraine
Lirimi i rezervave synon të parandalojë një krizë globale të energjisë dhe të stabilizojë furnizimin me naftë në një moment tensioni të lartë gjeopolitik.