Një universitet publik, që në thelb duhet të jetë garant i dijes, ligjit dhe standardeve akademike, ka rënë në një gabim elementar institucional që po ngre pikëpyetje serioze për profesionalizmin dhe qeverisjen universitare. Rasti i fundit i Universitetit Publik “Kadri Zeka” në Gjilan dëshmon se injoranca administrative mund të prodhojë pasoja reale për sistemin arsimor dhe studentët.
Universiteti ka aplikuar pranë Agjencisë së Kosovës për Akreditim (AKA) për akreditimin e programit profesional “Inxhinieri në Elektro–Automatikë”, Niveli V (120 ECTS) të Kornizës Kombëtare të Kualifikimeve (KKK). Por ky aplikim është bërë te institucioni i gabuar, pasi sipas legjislacionit në fuqi, AKA nuk ka asnjë kompetencë për akreditimin e kualifikimeve të Nivelit V.
Vendim zyrtar: AKA shpall veten jokompetente
Kjo injorancë institucionale u formalizua edhe zyrtarisht. Këshilli Shtetëror i Cilësisë, me vendimin nr. 1213/2025, datë 15.10.2025, ka refuzuar kërkesën për akreditim, duke deklaruar qartë se nuk është organ kompetent për shqyrtimin e këtij programi, pasi kompetenca ekskluzive për Nivelin V i takon Autoritetit Kombëtar të Kualifikimeve (AKK).
Ky fakt nuk është as i ri, as i paqartë. Ai është:
-
i sanksionuar në ligj,
-
i përfshirë në Kornizën Kombëtare të Kualifikimeve,
-
dhe i njohur për çdo institucion serioz që operon në arsimin profesional dhe të lartë.
Si ndodh një gabim kaq bazik në një universitet publik?
Këtu lind pyetja thelbësore:
Si është e mundur që një universitet publik me strukturat e saja profesionale dhe menaxhuese të mos dijë dallimin mes AKA-së dhe AKK-së?
Ky nuk është një lapsus teknik. Ky është:
-
ose injorancë e pastër institucionale,
-
ose konfuzion i rrezikshëm mbi ndarjen e arsimit të lartë nga arsimi profesional,
-
ose, në skenarin më shqetësues, neglizhencë e qëllimshme dhe mungesë përgjegjësie.
Një universitet që përgatit juristë, ekonomistë, mësimdhënës dhe profesionistë të profileve të ndryshme, nuk mund të mos e dijë se:
-
AKA akrediton vetëm nivelet VI, VII dhe VIII;
-
AKK është institucioni kompetent për kualifikimet profesionale, përfshirë Nivelin V.
Kjo është ndarje e qartë kompetencash, jo çështje interpretimi.
Pasojat i paguajnë studentët
Gabimi nuk mbetet në letra. Ai prodhon pasoja konkrete:
-
vonesa të panevojshme të programeve,
-
dëmtim të besueshmërisë institucionale,
-
pasiguri juridike për studentët potencialë,
-
dhe minon standardet e qeverisjes universitare.
Studentët nuk janë laborator për eksperimente administrative. Çdo aplikim i gabuar i godet drejtpërdrejt ata.
Përgjegjësia ka emër dhe funksion
Përgjegjësia nuk është abstrakte. Ajo bie mbi:
-
strukturat drejtuese të universitetit të udhëhequra nga Rektori Artan Dërmaku;
-
zyrat për zhvillim akademik dhe sigurim të cilësisë,
-
mekanizmat e brendshëm ligjorë dhe administrativë.
Nëse këto struktura nuk janë në gjendje të identifikojnë institucionin kompetent për një aplikim bazik, atëherë shtrohet një pyetje edhe më e rëndë:
a janë në gjendje të menaxhojnë procese më komplekse akademike dhe strategjike?
Nevojë urgjente për reflektim dhe llogaridhënie
Universiteti “Kadri Zeka” duhet të dalë publikisht, të pranojë gabimin dhe të sqarojë se si ka ndodhur ky dështim elementar. Heshtja ose relativizimi vetëm sa e thellon krizën e besimit.
Institucionet publike të arsimit të lartë nuk e kanë luksin të gabojnë në bazat e ligjit. Sepse kur gabon universiteti, kostoja nuk është vetëm institucionale – është shoqërore.
