Ministri i Jashtëm i Rusia, Sergei Lavrov, ka deklaruar se Moska është duke komunikuar me Shtetet e Bashkuara të Amerikës lidhur me situatën në Ballkan dhe se është e gatshme t’i vazhdojë këto kontakte.
“Në lidhje me Ballkanin, sidomos për Bosnje-Hercegovina dhe shtetet e tjera të rajonit, kemi më shumë mundësi komunikimi me SHBA-në sesa me Bashkimi Evropian. Këto kontakte po vazhdojnë, ende pa rezultate konkrete, por ne jemi të hapur dhe edhe pala amerikane duket e gatshme,” është cituar Lavrov nga Reuters.
Radio Evropa e Lirë ka kontaktuar Departamentin amerikan të Shtetit dhe Bashkimin Evropian për koment, por përgjigjet janë ende në pritje.
Paralajmërime për ndikim rus në Ballkan
Deklaratat e Lavrovit vijnë në një kohë kur figura të larta institucionale në Kosovë, përfshirë presidenten Vjosa Osmani, kanë paralajmëruar vazhdimisht për rrezikun e ndikimit rus në Ballkan, duke e portretizuar Serbia si “dorë të zgjatur të Moskës” në rajon.
Serbia vazhdon të mbajë marrëdhënie të ngushta me Rusinë dhe mbetet i vetmi shtet në rajon që nuk i ka vendosur sanksione Moskës për luftën në Ukraina.
Analistët politikë kanë theksuar se ndikimi rus në Ballkan shtrihet kryesisht përmes ndikimit ekonomik, dezinformimit dhe shfrytëzimit të korrupsionit, me Serbinë dhe Republika Sërpska si zonat më të ekspozuara ndaj rritjes së nacionalizmit ekstrem.
Kurti: Serbia nuk i thotë “jo” Kremlinit
Kryeministri në detyrë i Republika e Kosovës, Albin Kurti, ka deklaruar në Shtëpinë e Kosovës në Davos se ekziston rrezik potencial nga Serbia, për shkak të pranisë së 48 bazave operative të avancuara serbe rreth kufijve të Kosovës.
“Gjasat janë të vogla që të ndodhë ndonjë pushtim, përveç nëse Kremlini urdhëron diçka. Nuk besoj se Beogradi guxon t’i thotë ‘jo’ urdhrave të presidentit Vladimir Putin për destabilizimin e rajonit,” tha Kurti.
Ai shtoi se Kosova tashmë ka kapacitete të shtuara mbrojtëse, duke theksuar rritjen e Forcës së Sigurisë së Kosovës dhe faktin se për të tretin vit radhazi vendi po shpenzon mbi 3% të GDP-së për mbrojtje.
Bosnja, pika më e ndjeshme
Kurti u ndal edhe te situata në Bosnje-Hercegovinë, duke theksuar se ajo është bërë më komplekse për shkak të Republikës Sërpska dhe lidhjeve të saj të drejtpërdrejta me Moskën.
“Kjo është një mundësi e artë për Brukselin që ta afrojë Bosnjën drejt rrugës së anëtarësimit në BE,” tha ai.
Qasja e SHBA-së dhe BE-së ndaj rajonit
Më 18 dhjetor, presidenti amerikan Donald Trump ka nënshkruar Akti për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare, i cili përcakton se SHBA-ja nuk mbështet ndryshimin e kufijve në Ballkan mbi baza etnike.
SHBA-ja mbetet partneri strategjik më i rëndësishëm i Kosovës, duke investuar mbi 2 miliardë dollarë që nga viti 1998, ndërsa është e pranishme me ambasada në të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor.
Në anën tjetër, Rusia nuk e njeh shtetin e Kosovës dhe ka vetëm një zyrë ndërlidhëse në Prishtinë.
BE-ja vazhdon të jetë e angazhuar në rajon, përfshirë edhe rolin e saj si ndërmjetësuese e dialogut Kosovë–Serbi, ndërsa të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor synojnë anëtarësimin në union. Kosova mbetet e vetmja pa status kandidati, pavarësisht aplikimit në fund të vitit 2022.
Gazprom, Serbia dhe energjia
Lavrov u pyet gjithashtu për zhvillimet rreth Industrisë së Naftës së Serbisë (NIS), pas marrëveshjes së përkohshme që Gazprom Neft të shesë aksionet e saj te kompania hungareze MOL.
Gazprom Neft zotëron 44.9% të aksioneve të NIS-it, ndërsa Gazprom rreth 11.3%, pjesa tjetër u përket Qeverisë së Serbisë dhe aksionarëve të tjerë. SHBA-ja e ka sanksionuar Gazprom Neft-in për të kufizuar financimin e luftës në Ukrainë.
Në thelb, Ballkani mbetet fushë shahu gjeopolitike, ku komunikimet Moskë–Uashington vazhdojnë, Evropa kërkon rol më aktiv dhe rajoni mbetet i ndjeshëm ndaj çdo lëvizjeje të gabuar. Loja është e hapur – dhe askush nuk po luan i vetëm.
