Mbretëria e Bashkuar ka shënuar një moment historik në fushën e aviacionit ushtarak, pasi helikopteri i parë vërtet autonom me madhësi të plotë përfundoi me sukses fluturimin e tij të parë në Cornwall. Helikopteri, i quajtur Proteus, u ngrit nga fusha ajrore Predannack në Gadishullin Lizard, duke hapur një kapitull të ri për operacionet ajrore pa pilot.
Proteus është një demonstrues teknologjik i zhvilluar nga kompania italiane Leonardo për Marina Mbretërore, me synimin që të tregojë se helikopterët e mëdhenj autonomë mund të operojnë krah për krah me avionë me ekuipazh në një krah ajror hibrid të së ardhmes.
Fluturim autonom pa ndërhyrje njerëzore
Fluturimi i parë erdhi vetëm disa javë pas përfundimit të provave intensive tokësore në objektin e Leonardo-s në Yeovil, ku u testuan motorët, sensorët dhe sistemet e kontrollit. Gjatë fluturimit, Proteus menaxhoi vetë sistemet e tij pa ndërhyrje direkte njerëzore, ndërsa pilotët e testimit e monitoruan misionin nga toka për arsye sigurie.
Ndryshe nga dronët më të vegjël që tashmë përdoren nga Marina Mbretërore, Proteus operon në shkallën e një helikopteri konvencional, duke ofruar kapacitet shumë më të madh ngarkese, autonomi vendimmarrëse dhe qëndrueshmëri në kushte të vështira detare.
Kapacitet mbi një ton dhe misione të rrezikshme
Helikopteri mund të mbajë ngarkesa që tejkalojnë një ton, çka i lejon vendosjen e sensorëve të avancuar, pajisjeve të mbikëqyrjes dhe sistemeve të tjera të misionit. Ai është projektuar për të operuar në erëra të forta dhe det të trazuar, duke reduktuar ndjeshëm rrezikun për personelin njerëzor dhe duke liruar helikopterët me ekuipazh për detyra të tjera kritike.
Sipas zhvilluesve, Proteus është i aftë të mbështesë misione si patrullimi detar, mbikëqyrja, si dhe lufta kundër nëndetëseve – role kyçe në strategjinë detare të Mbretërisë së Bashkuar.
Investim strategjik dhe vende pune
Programi, me vlerë rreth 60 milionë funte, mbështet afërsisht 100 vende pune të kualifikuara në Mbretërinë e Bashkuar. Ministri britanik i Gatishmërisë dhe Industrisë së Mbrojtjes, Luke Pollard, e cilësoi fluturimin si një pikë referimi për inovacionin dhe lidershipin teknologjik të vendit, duke theksuar se autonomia do të ndihmojë në mbrojtjen e ujërave britanike pa vënë në rrezik jetën e ekuipazheve.
Edhe drejtori menaxhues i Leonardo Helicopters UK, Nigel Colman, deklaroi se Proteus ndryshon rrënjësisht mënyrën se si mund të operojë aviacioni detar, duke marrë përsipër misione “të mërzitshme, të ndyra dhe të rrezikshme” pa rrezikuar operatorët njerëzorë.
Drejt një krahu ajror hibrid
Proteus është pjesë kyçe e strategjisë së re detare të Mbretërisë së Bashkuar, e njohur si “Bastioni Atlantik”, e cila synon forcimin e mbrojtjes së Atlantikut të Veriut dhe të aleatëve të NATO-s përmes forcave hibride dhe teknologjisë së avancuar.
Testimet e ardhshme pritet të zgjerojnë më tej gamën e misioneve të helikopterit, ndërsa Marina Mbretërore synon ndërtimin e një krahu ajror ku avionët autonomë dhe ata me pilot të operojnë së bashku, duke rritur efikasitetin dhe sigurinë në misionet detare.
