Tensionet mes Rusisë dhe Ukrainës janë përshkallëzuar sërish, vetëm pak ditë pas sinjaleve për një mundësi rifillimi të bisedimeve të paqes. Ministri i Jashtëm rus, Sergey Lavrov, akuzoi Ukrainën se ka sulmuar me 91 dronë një nga rezidencat private të presidentit rus Vladimir Putin, e vendosur në rajonin e Novgorodit.
Sipas Lavrovit, sulmi kishte në shënjestër vilën e përdorur shpesh nga Putin për takime private dhe periudha izolimi. Rezidenca besohet të jetë një nga tre zyrat identike të presidentit rus, së bashku me ato në Novo-Ogaryovo pranë Moskës dhe në Soçi, të ndërtuara për të ngatërruar shërbimet e huaja të inteligjencës. Megjithatë, autoritetet ruse nuk raportuan për dëme materiale apo viktima në kompleksin historik, i ndërtuar fillimisht në vitin 1934 për Josif Stalinin.
Akuzat u hodhën poshtë menjëherë nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili i cilësoi pretendimet e Moskës si “një gënjeshtër tipike ruse”, duke akuzuar Kremlinin se po përpiqet të minojë procesin diplomatik dhe të justifikojë përshkallëzimin e mëtejshëm të konfliktit.
Deklaratat vijnë në një moment delikat diplomatik, pasi vetëm një ditë më parë Lavrov kishte paralajmëruar se Rusia do të “rishikonte” qëndrimin e saj ndaj bisedimeve të paqes dhe kishte lënë të hapur mundësinë e hakmarrjes. Ndërkohë, një telefonatë e re mes Vladimir Putinit dhe presidentit amerikan Donald Trump u përshkrua nga Shtëpia e Bardhë si “pozitive”, pavarësisht zhvillimeve të fundit.
Këshilltari i Kremlinit, Yuri Ushakov, deklaroi se qëndrimi i Rusisë ndaj negociatave do të rishqyrtohet, duke shtuar se Trump ishte “i tronditur dhe i indinjuar” nga ngjarja dhe i kënaqur që Uashingtoni nuk kishte furnizuar Ukrainën me raketa Tomahawk.
Ndërkohë, Lavrov rriti më tej tonet, duke deklaruar se mandati i Zelenskyt ka skaduar dhe se Ukraina duhet të mbajë zgjedhje, një qëndrim që sipas tij ndahet edhe nga Shtetet e Bashkuara.
Nga ana tjetër, Zelensky dhe ekipi negociator i Kievit zhvilluan bisedime telefonike me të dërguarin amerikan Steve Witkoff për hapat e ardhshëm të procesit diplomatik. Presidenti ukrainas bëri të ditur se SHBA-ja i ka ofruar Ukrainës garanci të forta sigurie për një periudhë 15-vjeçare, me mundësi rinovimi.
Zelensky theksoi se prania e trupave ndërkombëtare në Ukrainë do të ishte një garanci reale sigurie, pavarësisht refuzimit të kësaj ideje nga Moska. Ai shtoi se versioni i ri i planit ukrainas për paqe parashikon ngrirjen e vijës aktuale të frontit, pa zgjidhje të menjëhershme për pretendimet territoriale të Rusisë, e cila aktualisht kontrollon rreth 20% të territorit ukrainas.
Sipas Kievit, çështjet kryesore ende të pazgjidhura mbeten statusi territorial dhe funksionimi i centralit bërthamor të Zaporizhias. Zelensky nënvizoi se çdo marrëveshje paqeje duhet të nënshkruhet nga Ukraina, Rusia, SHBA-ja dhe partnerët evropianë.
Presidenti ukrainas shprehu gjithashtu mbështetjen për mbajtjen e një referendumi kombëtar mbi kushtet e paqes, duke e quajtur atë një “mjet të fuqishëm demokratik”. Megjithatë, sipas një sondazhi të fundit të Fondacionit për Iniciativa Demokratike, 76% e qytetarëve ukrainas e konsiderojnë të papranueshme njohjen e territoreve të pushtuara si pjesë e Rusisë, edhe në këmbim të përfundimit të luftës.
