Për dekada me radhë, Gjermania e mbajti ushtrinë e saj në hije, e kujdesshme nga pesha historike e Lufta e Dytë Botërore. Por sot, realiteti është kthyer përmbys. Nën presionin e kërcënimit nga Rusia dhe pasigurive në rritje në Evropë, Berlini po ndërton një ushtri që synon të jetë më e forta në kontinent.
Në qendër të këtij transformimi është kreu i ushtrisë gjermane, Carsten Breuer, i cili e përshkruan situatën aktuale si një nga momentet më të rrezikshme në karrierën e tij. Sipas tij, Gjermania nuk ka më luksin të zgjedhë – riarmatimi është bërë domosdoshmëri.
Ky ndryshim nuk është vetëm në retorikë. Shpenzimet ushtarake pritet të arrijnë rreth 162 miliardë euro deri në vitin 2029, ndërsa objektivi afatgjatë është që ato të kapin deri në 5% të prodhimit të brendshëm bruto. Një rritje e tillë, dikur e paimagjinueshme, sot po pranohet edhe nga opinioni publik gjerman, i cili po ndryshon qëndrimin ndaj çështjeve të sigurisë.
Nga kufizimet historike te prania në front
Një nga sinjalet më të forta të këtij transformimi është vendosja e trupave gjermane në Lituani – hera e parë që nga Lufta e Dytë Botërore që Gjermania mban prani të përhershme ushtarake jashtë vendit në këtë formë. Aktualisht rreth 1200 ushtarë janë të dislokuar atje, me plane për rritje të mëtejshme.
Këto forca zhvillojnë stërvitje në një zonë strategjike të njohur si Rrafshi i Madh Europian – një korridor historik për pushtime, i përdorur nga figura si Napoleon Bonaparte dhe Adolf Hitler.
Një ushtri për bashkëpunim, jo dominim
Zyrtarët gjermanë përpiqen ta paraqesin këtë riarmatim si pjesë të një strategjie kolektive në kuadër të NATO dhe Bashkimi Evropian, duke theksuar se qëllimi nuk është dominimi, por kontributi në sigurinë e përbashkët.
Megjithatë, ky transformim shënon një kthesë të fortë nga periudha pas Luftës së Ftohtë, kur Gjermania dhe shumë vende të tjera evropiane ulën ndjeshëm kapacitetet ushtarake, shpesh deri në pikën e mungesës së pajisjeve bazë për stërvitje.
Evropa pa SHBA?
Një faktor kyç që po e shtyn këtë ndryshim është edhe pasiguria mbi rolin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në mbrojtjen e Evropës. Sinjalet e fundit nga Uashingtoni kanë nxitur vendet evropiane të mendojnë për më shumë pavarësi strategjike.
Në këtë kontekst, Gjermania po investon jo vetëm në ushtri, por edhe në industrinë e mbrojtjes, duke synuar të zvogëlojë varësinë nga teknologjia amerikane dhe të ndërtojë kapacitete të qëndrueshme vendase.
Në fund, mes historisë së rëndë dhe realitetit të ri gjeopolitik, Gjermania po ecën drejt një roli që dikur e shmangte: të bëhet shtylla kryesore ushtarake e Evropës.