Plani i presidentit amerikan Donald Trump për Gazën ka hyrë në fazën e zbatimit konkret, pasi në takimin inaugurues të Bordit të Paqes në Uashington disa vende sinjalizuan mbështetje financiare, operacionale dhe ushtarake.
Pas nënshkrimit të deklaratës themeluese në Davos, angazhimet tashmë përfshijnë financim për rindërtimin, mbështetje për infrastrukturën civile dhe, në disa raste, vendosje trupash në kuadër të Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit (ISF), e mbështetur nga SHBA-të.
Kazakistani: fonde, trupa dhe ndihmë humanitare
Presidenti i Kazakistanit, Kassym-Jomart Tokayev, u zotua për kontribute “të konsiderueshme” financiare pa vonesë, si dhe për vendosjen e njësive ushtarake, përfshirë ekipe mjekësore dhe vëzhgues në Qendrën e Koordinimit Civil-Ushtarak.
Kazakistani është një nga vendet që kanë premtuar trupa për ISF, bashkë me Indonezinë, Marokun, Kosovën dhe Shqipërinë. Forca e Stabilizimit pritet të arrijë deri në 20,000 trupa.
Përveç aspektit ushtarak, Astana premtoi:
-
Ndërtim të komplekseve banesore, shkollave dhe spitaleve;
-
Dërgesa gruri si ndihmë humanitare;
-
500 bursa universitare për studentët palestinezë;
-
Ekspertizë në qeverisje elektronike.
Tokayev njoftoi gjithashtu se Kazakistani i është bashkuar Marrëveshjeve të Abrahamit, duke e lidhur këtë me përpjekjet për stabilitet ekonomik dhe paqe rajonale.
Uzbekistani: rindërtim me legjitimitet lokal
Presidenti i Uzbekistanit, Shavkat Mirziyoyev, konfirmoi angazhim praktik në rindërtimin e Gazës, me mbështetje financiare dhe projekte infrastrukturore si ndërtesa banimi, kopshte, shkolla dhe spitale.
Mirziyoyev theksoi se çdo strukturë qeverisëse pas konfliktit duhet të ketë legjitimitet të brendshëm dhe mbështetje nga popullsia e Gazës, duke paralajmëruar kundër çdo mekanizmi që perceptohet si ndërhyrje e jashtme.
Ai e cilësoi iniciativën si një përpjekje të përbashkët stabilizimi dhe jo një ndërhyrje të njëanshme.
Azerbajxhani dhe dimensioni rajonal
Presidenti i Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, mori pjesë si përfaqësues i një vendi themelues të Bordit. Në takim u theksua gjithashtu marrëveshja e paqes mes Azerbajxhanit dhe Armenisë, ku u përmend edhe kryeministri armen Nikol Pashinyan.
Trump i dha meritë të dy liderëve për arritjen e marrëveshjes, duke e lidhur këtë sukses me modelin e ri të ndërmjetësimit që synon të aplikohet edhe në Gaza.
Faza e re për Gazën
Me këto zotime, plani për Gazën hyn në një fazë të re, ku përveç ndihmës financiare dhe humanitare, përfshihet edhe komponenti i sigurisë përmes një force ndërkombëtare stabilizimi.
Në fokus mbeten rindërtimi i infrastrukturës, garantimi i sigurisë dhe krijimi i kushteve për një stabilitet afatgjatë në Rripin e Gazës, në një proces që pritet të shoqërohet me sfida të shumta politike dhe gjeopolitike.