Protestat në Iran janë përshkallëzuar ndjeshëm ditët e fundit, duke e rikthyer në qendër të vëmendjes një emër që për dekada ka qëndruar në periferi të politikës aktive: Reza Pahlavi. Thirrjet e tij publike, të transmetuara nga media satelitore në gjuhën persiane dhe platformat online jashtë Iranit, kanë shërbyer si katalizator për mobilizimin e mijëra protestuesve në qytete të ndryshme të vendit.
I lindur në vitin 1960, Reza Pahlavi erdhi në jetë si trashëgimtari i shumëpritur i Shahut Mohammad Reza Pahlavi. Lindja e tij u festua si një ngjarje kombëtare, në një Iran që ende e shihte monarkinë si bosht stabiliteti. Por historia do të merrte një kthesë dramatike. Në vitin 1978, ai u largua drejt SHBA-së për trajnim ushtarak, ndërsa vetëm një vit më vonë, Revolucioni Islamik rrëzoi monarkinë dhe detyroi familjen mbretërore të jetojë në mërgim. Shahu vdiq jashtë vendit më pak se dy vjet më pas.
Me vdekjen e të atit, Reza Pahlavi u shpall formalisht trashëgimtar i ligjshëm i fronit. Në moshën 21-vjeçare, ai deklaroi gatishmërinë për të marrë përgjegjësitë e tij historike, por e shtyu betimin kushtetues duke argumentuar se kushtet në Iran nuk e lejonin një akt të tillë. Që nga ajo kohë, jeta e tij është shënuar nga mërgimi, studimet në SHBA dhe një angazhim politik i vazhdueshëm, megjithëse jo gjithmonë i dukshëm.
Për dekada, Pahlavi ka qenë figura më e njohur e opozitës monarkiste, por pozicioni i tij ka evoluar. Ai ka refuzuar vazhdimisht idenë e rikthimit të një monarkie absolute dhe ka theksuar se nuk kërkon pushtet personal. Në vend të kësaj, ai propozon rrëzimin e regjimit aktual dhe organizimin e një referendumi kombëtar, ku vetë qytetarët iranianë do të vendosin nëse duan një monarki parlamentare apo një republikë.
Ky qëndrim e ka distancuar nga monarkistët tradicionalë, por njëkohësisht e ka bërë më të pranueshëm për një brez të ri iranianësh, të lindur pas vitit 1979. Për shumë prej tyre, Pahlavi përfaqëson jo domosdoshmërisht monarkinë, por një simbol të refuzimit të status quo-së dhe të pakënaqësisë së thellë ndaj Republikës Islamike, e cila ka dështuar të ofrojë stabilitet ekonomik dhe liri shoqërore.
Në mungesë të një opozite të bashkuar dhe të besueshme, Reza Pahlavi ka përfituar nga vakuumi i udhëheqjes. Grupet e tjera opozitare në mërgim kanë dështuar të fitojnë mbështetje të gjerë, ndërsa organizata si Mojahedin-e Khalq mbeten thellësisht të kontestuara për shkak të së kaluarës së tyre dhe ideologjisë së mbyllur.
Në deklaratat e tij të fundit, Pahlavi ka bërë thirrje për tranzicion paqësor, mosbindje civile dhe ndarje të qartë mes fesë dhe politikës. Ai ka kërkuar gjithashtu nga ushtria dhe forcat e sigurisë që të qëndrojnë në anën e popullit, duke e paraqitur veten si figurë bashkuese dhe jo si sundimtar i ardhshëm.
Sot, pavarësisht dallimeve ideologjike mes protestuesve, një pjesë e madhe e pakënaqësisë popullore duket se po kanalizohet rreth emrit të Reza Pahlavi-t. Për shumë iranianë, pyetja nuk është më se çfarë sistemi do të vijë pas Republikës Islamike, por se si dhe kur do të ndodhë ndryshimi. Dhe në këtë moment kritik, Pahlavi po shfaqet si një nga zërat më të fortë të atij tranzicioni të mundshëm.
