Bashkimi Evropian mblidhet këtë të enjte në një samit gjithëditor kushtuar konkurrueshmërisë dhe ringjalljes së ekonomisë së bllokut, e cila po përballet me rritje të dobët, investime të ngadalta dhe presion të fortë global.
Takimi zhvillohet në kështjellën Alden Biesen, në Belgjikën lindore, dhe bashkon 27 udhëheqësit e vendeve anëtare në kërkim të masave konkrete për të hequr barrierat rregullatore, për të tërhequr kapital dhe për të nxitur inovacionin.
Urgjencë e re përballë SHBA-së dhe Kinës
Samiti vjen në një moment të ndjeshëm, teksa BE-ja përballet me tarifa ndëshkuese nga administrata amerikane dhe me rritjen e importeve me kosto të ulët nga Kina.
Ursula von der Leyen paralajmëroi se fuqia globale e Evropës varet drejtpërdrejt nga forca e saj ekonomike.
“Konkurrueshmëria nuk është vetëm themeli i prosperitetit tonë, por edhe i sigurisë dhe i demokracive tona”, theksoi ajo para nisjes së samitit.
Megjithatë, ndonëse ekziston konsensus për problemet, liderët mbeten të ndarë për zgjidhjet.
Macron kërkon eurobono, Berlini e Roma shtyjnë për deregulim
Emmanuel Macron propozoi krijimin e “eurobonove të orientuara drejt së ardhmes” për të financuar projekte strategjike evropiane.
“Tregu global po kërkon alternativa ndaj dollarit amerikan. Le t’i ofrojmë borxhin evropian”, deklaroi Macron.
Në anën tjetër, Friedrich Merz dhe kryeministrja italiane Giorgia Meloni pritet të paraqesin një qasje të përbashkët të bazuar kryesisht në deregulim dhe ulje të barrës administrative për bizneset.
Holanda, vendet nordike dhe baltike kundërshtojnë idenë e preferencës “Bleni produkte evropiane”, duke e konsideruar atë proteksionizëm të maskuar.
Draghi dhe Letta në tryezë
Në samit marrin pjesë edhe dy ish-kryeministra italianë, Mario Draghi dhe Enrico Letta, të cilët kanë përgatitur raporte të veçanta mbi reformimin e ekonomisë evropiane dhe thellimin e tregut të përbashkët.
A po shkon BE drejt një Evrope me dy shpejtësi?
Në një letër drejtuar liderëve, von der Leyen sugjeroi përdorimin e mekanizmit të “bashkëpunimit të zgjeruar” nëse mungesa e konsensusit pengon progresin.
Ky mekanizëm u përdor në dhjetor për të miratuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën pa mbështetjen e Hungarisë, Sllovakisë dhe Republikës Çeke.
Ideja e një “Evrope me dy shpejtësi” – ku një grup shtetesh ecën përpara me integrim më të thellë – po rikthehet seriozisht në tryezë. Por, ndërsa mund të ofrojë fleksibilitet dhe vendimmarrje më të shpejtë, ajo mbart rrezikun e thellimit të ndarjeve brenda bllokut.
Samiti pritet të tregojë nëse BE-ja është gati për hapa të guximshëm ekonomikë apo do të mbetet në kompromiset tradicionale që shpesh e ngadalësojnë veprimin.
