Tensionet mes SHBA-së dhe Iranit kanë hyrë në një fazë delikate, pasi Uashingtoni ka dislokuar një grumbullim të pazakontë forcash ushtarake në Lindjen e Mesme. Presidenti Donald Trump e ka quajtur publikisht këtë vendosje një “armadë masive”, duke sinjalizuar gatishmëri për veprim, ndërkohë që Teherani paralajmëron hakmarrje në rast sulmi. Ja çfarë përfshin realisht kjo prani dhe pse po ngre kaq shumë alarme.
1) Bërthama detare: aeroplanmbajtësja dhe shkatërruesit
Në qendër të dislokimit është aeroplanmbajtësja me energji bërthamore USS Abraham Lincoln me grupin e saj goditës. Ajo sjell një krah ajror të plotë (avionë luftarakë, avionë të luftës elektronike dhe helikopterë), duke i dhënë SHBA-së aftësi për operacione ajrore të vazhdueshme nga ujërat ndërkombëtare.
Transportuesi shoqërohet nga shkatërrues të klasit Arleigh Burke të pajisur me:
-
Sistemin Aegis për mbrojtje ajrore/raketore,
-
Qeliza vertikale Mk-41, që lëshojnë interceptorë dhe raketa Tomahawk me rreze të gjatë veprimi për sulme precize tokësore.
Kjo kombinon mbrojtje të shtresuar dhe goditje me rreze të gjatë, pa pasur nevojë për baza tokësore.
2) Fuqia ajrore nga toka dhe aleatët
Paralelisht, SHBA ka forcuar fuqinë ajrore me bazë tokësore, përfshirë F-15E Strike Eagle të vendosur në baza rajonale. Këta avionë rrisin fleksibilitetin për goditje precize dhe pengim.
Në mbështetje, aleatë rajonalë dhe perëndimorë kanë rritur gatishmërinë (p.sh. avionë Typhoon britanikë), ndërsa zhvillohen stërvitje shumëditore për vendosje të shpejtë, shpërndarje dhe mbështetje logjistike të aviacionit luftarak.
3) Mbrojtja nga raketat dhe koordinimi rajonal
Me rritjen e rrezikut të hakmarrjes iraniane, fokusi është edhe te mbrojtja ajrore/raketore:
-
THAAD dhe Patriot janë pozicionuar për të mbrojtur forcat amerikane dhe partnerët,
-
Është ngritur një qelizë e përbashkët operacionesh në Bazën Ajrore Al Udeid (Katar) për ndarje informacioni në kohë reale dhe përgjigje të koordinuara.
Kjo arkitekturë synon të neutralizojë raketa balistike dhe kërcënime ajrore, duke ulur rrezikun e surprizës.
4) Trupa dhe komandë
Vendosja ka rritur ndjeshëm numrin e trupave amerikanë në rajon (afërsisht 50 mijë gjithsej), nën drejtimin e Komanda Qendrore e SHBA-së. Kjo i jep Uashingtonit opsione të shpejta reagimi dhe një zinxhir komande të integruar.
5) Pse ka rëndësi – dhe rreziku i llogaritjes së gabuar
Çfarë fiton SHBA-ja:
-
Pengim i besueshëm (det, ajër, raketa),
-
Aftësi për sulme precize pa u ekspozuar drejtpërdrejt në tokë,
-
Mbrojtje e shtresuar për forcat dhe aleatët.
Çfarë rrezikohet:
-
Dendësia e forcave rrit shanset e incidentit aksidental,
-
Retorika e fortë nga të dyja palët rrit rrezikun e përshkallëzimit,
-
Çdo veprim i gabuar mund të shndërrohet shpejt në konflikt më të gjerë rajonal.
“Armata” amerikane pranë Iranit nuk është vetëm simbolikë: ajo përfshin aeroplanmbajtëse, shkatërrues me raketa, aviacion luftarak, mbrojtje raketore dhe mijëra trupa, të orkestruara për pengim dhe reagim të shpejtë. Ndërsa Uashingtoni thotë se synon të pengojë përshkallëzimin, prania rekord rrit gjithashtu rrezikun e një përplasjeje të paqëllimshme në një rajon tashmë të ndezur.
