Në zemër të tensioneve globale për energjinë dhe sigurinë ndodhet Ngushtica e Hormuzit – një nga pikat më kritike në botë për qarkullimin e naftës. Dhe çelësi i saj nuk janë vetëm flotat apo raketat, por shtatë ishuj strategjikë të kontrolluar nga Irani.
Sipas analizave, këta ishuj përbëjnë një “zinxhir mbrojtës” që i jep Teheranit kontroll real mbi hyrje-daljet në Gjirin Persik.
Ishujt që mbajnë peshën e rajonit
Bëhet fjalë për:
- Abu Musa
- Tunb i Madh
- Tunb i Vogël
- Hengam
- Qeshm
- Larak
- Hormuz
Këta ishuj nuk janë thjesht pika në hartë — janë pozicione nga ku mund të kontrollohet çdo anije që kalon.
Veçanërisht Abu Musa dhe dy ishujt Tunb janë pika kyçe, pasi anijet e mëdha detyrohen të kalojnë pranë tyre, duke i kthyer në “nyje presioni” për çdo lëvizje detare.
“Aeroplanmbajtëse të palëvizshme”
Autoritetet iraniane i kanë cilësuar këto ishuj si baza të përhershme ushtarake – “aeroplanmbajtëse të pafundosshme”.
Nga këto pika mund të operojnë:
- dronë
- raketa
- mina detare
- mjete të shpejta sulmuese
Kjo do të thotë se nuk është e nevojshme të bllokohet fizikisht ngushtica — mjafton të bëhet e rrezikshme për t’u kaluar.
Skenari ushtarak: i mundshëm, por i kushtueshëm
Sipas analizave, çdo plan për të marrë kontrollin e këtyre ishujve do të ishte kompleks:
- Operacionet mund të zgjasin disa ditë deri në dy javë
- Do të kërkoheshin rreth 2,000 trupa për mbajtjen e tyre
- Forcat do të ishin vazhdimisht nën kërcënim nga raketat dhe dronët iranianë
Pra, edhe në rast suksesi, rreziku i një konflikti të zgjatur mbetet i lartë.
Kharg dhe dilema strategjike
Një tjetër objektiv i mundshëm është ishulli Kharg, qendra kryesore e eksporteve të naftës së Iranit.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se goditja e tij do të kishte pasoja të rënda ekonomike dhe politike, duke e bërë rimëkëmbjen e Iranit shumë më të vështirë pas luftës.
Përplasja politike në sfond
Situata komplikohet edhe më shumë nga fakti se disa prej këtyre ishujve, si Abu Musa dhe Tunbët, janë objekt mosmarrëveshjeje me Emiratet e Bashkuara Arabe.
Kjo vendos SHBA-në përballë një dileme:
- t’i mbajë nën kontroll strategjik
- apo të balancojë marrëdhëniet me aleatët rajonalë
Në dukje janë vetëm ishuj të vegjël. Në realitet, janë pika ku përplasen interesat globale të energjisë, luftës dhe politikës.
Dhe nëse dikush kontrollon këta ishuj, ai nuk kontrollon vetëm një hapësirë detare — por një pjesë të ekonomisë botërore.
