Duke folur në Forumi Ekonomik Botëror në Davos, Donald Trump hodhi akuza të forta ndaj Evropës për energjinë, NATO-s për “mosmbështetje”, dhe historisë për Groenlanda. Verifikimi i fakteve nga The Cube i Euronews tregon një tablo më tokësore.
NATO & SHBA-të. Pretendimi se NATO “nuk ka bërë kurrë asgjë” për SHBA-në bie ndesh me faktet: pas 11 shtatorit 2001, aleanca aktivizoi Nenin 5 dhe ndërmori operacione konkrete (p.sh. Eagle Assist). Edhe shifra “pothuajse 100%” e buxhetit të NATO-s nga SHBA-të nuk qëndron: kontributi amerikan në buxhetet e përbashkëta ka qenë rreth 15–16%, ndërsa në shpenzimet totale të mbrojtjes rreth dy të tretat—jo 100%.
Energjia në Gjermani. Trump tha se çmimet e energjisë elektrike janë rritur 64% që nga 2017. Të dhënat zyrtare për familjet tregojnë rritje rreth 29–31%, kryesisht e shtyrë nga kriza e gazit pas pushtimit rus të Ukrainës, jo nga energjia e rinovueshme si “fajtor i vetëm”.
Mbretëria e Bashkuar & Deti i Veriut. Është e vërtetë që prodhimi total i energjisë ka rënë afërsisht në një të tretën krahasuar me 1999, por arsyeja kryesore është shterimi natyror i naftës e gazit në Detin e Veriut—jo “mosshfrytëzim” i qëllimshëm.
“Tetë luftëra të përfunduara”. Trump i renditi disa konflikte (nga Izrael–Hamas te Armenia–Azerbajxhan). Në praktikë, disa janë armëpushime të brishta, të tjera tensione paqëndrueshme ose marrëveshje ende pa ratifikim. Ndikimi amerikan ekziston, por pretendimi për “zgjidhje” të plota është i tepruar.
Groenlanda & historia. SHBA-të nuk ia “kthyen” Groenlandën Danimarka-s pas Luftës II Botërore. Uashingtoni mori përgjegjësi mbrojtjeje gjatë luftës, por sovraniteti danez nuk u transferua kurrë. Madje, marrëveshja e vitit 1951 e njeh shprehimisht sovranitetin danez; ofertat amerikane për blerje (p.sh. 1946) u refuzuan.
Thelbi? Retorikë e fortë, fakte më kokëforta. Shifrat dhe historia nuk e mbështesin narrativën e Trump-it në disa pika kyçe. Politikë është teatër; faktet janë skena që nuk mashtrohet lehtë.
