Inteligjenca artificiale po transformon thellësisht fushën e betejës. Sipas një analize të publikuar nga Corriere della Sera, lufta moderne nuk bëhet më vetëm me armë tradicionale, por gjithnjë e më shumë me algoritme, të dhëna dhe sisteme autonome që analizojnë dhe zgjedhin objektiva në kohë reale.
Si përdoret inteligjenca artificiale në luftë
Teknologjitë e reja ushtarake po kombinojnë armët klasike me sistemet inteligjente:
-
Raketa dhe bomba precize që përdorin algoritme për të përmirësuar saktësinë
-
Dronë autonomë ose në tufë, që mund të ndjekin objektiva në mënyrë automatike
-
Robotë luftarakë me armë të integruara
-
Dronë detarë dhe nënujorë që mund të sulmojnë anije ose të dëmtojnë kabllo dhe tubacione nënujore
Shumë nga këto teknologji janë relativisht të lira, gjë që i bën ato të aksesueshme për më shumë vende dhe aktorë jo-shtetërorë.
Algoritmet që zgjedhin objektivat
Sistemet e inteligjencës artificiale analizojnë një sasi gjigante të dhënash nga:
-
satelitët
-
telefonat dhe interneti
-
kamerat e mbikëqyrjes
-
transaksionet financiare
-
rrjetet sociale
Këto informacione përpunohen brenda sekondash dhe kthehen në plane logjistike, simulime lufte dhe rekomandime për sulme.
Në disa raste algoritmet jo vetëm analizojnë situatën, por edhe propozojnë ose marrin vendime operative, duke e lënë njeriun vetëm si mbikëqyrës.
Rasti i luftës në Ukrainë
Në luftën midis Rusia dhe Ukraina, sipas analizave ushtarake, rreth 70% e viktimave shkaktohen nga dronë të lirë që operojnë me ndihmën e inteligjencës artificiale.
Kjo tregon se lufta moderne po bëhet gjithnjë e më shumë automatike dhe e decentralizuar.
Nga vendimet e presidentëve te algoritmet
Një dekadë më parë situata ishte ndryshe. Kur Barack Obama autorizonte sulme me dronë kundër Al‑Qaeda, vendimi kalonte në nivel presidencial dhe përgjegjësia ishte personale.
Sot shumë sisteme ushtarake funksionojnë me analiza automatike, ku vendimi për objektivat mund të mbështetet nga algoritmet.
Frika për kontroll dhe mbikëqyrje
Ekspertët paralajmërojnë se e njëjta teknologji mund të përdoret edhe për mbikëqyrje masive të qytetarëve, duke analizuar të dhënat personale në shkallë të gjerë.
Debati është i fortë sidomos në Shtetet e Bashkuara, ku Pentagonit dhe kompanive të teknologjisë u kërkohet të vendosin rregulla dhe kufij për përdorimin ushtarak të inteligjencës artificiale.
Një epokë e re e luftës
Në përfundim, analistët theksojnë se po hyn në fuqi një epokë e re:
lufta e algoritmeve, ku fushat e betejës do të vendosen jo vetëm nga armët, por edhe nga modelet matematikore dhe inteligjenca artificiale që drejton strategjitë dhe objektivat.
