Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë mundësinë e zgjerimit të programit të ndarjes bërthamore të NATO-s, duke diskutuar vendosjen e armëve bërthamore dhe avionëve me aftësi bërthamore në më shumë vende aleate të Evropës.
Sipas raportimit të Financial Times, zyrtarë amerikanë kanë sinjalizuar gatishmëri për të diskutuar zgjerimin e bazave që strehojnë avionë amerikanë me kapacitete bërthamore, përtej gjashtë vendeve që aktualisht marrin pjesë në këtë program.
Polonia dhe vendet baltike shfaqin interes
Burime diplomatike bëjnë të ditur se vendet në krahun lindor të NATO-s, veçanërisht Polonia dhe shtetet baltike – Estonia, Letonia dhe Lituania – kanë shprehur interes për të qenë pjesë e skemës së zgjeruar.
Sipas të njëjtave burime, qëllimi i diskutimeve është të sigurohet se angazhimi amerikan për mbrojtjen e Evropës mbetet i fortë, pavarësisht riorientimit të një pjese të kapaciteteve ushtarake amerikane drejt rajonit të Azisë.
Si funksionon programi i ndarjes bërthamore?
Programi bërthamor i NATO-s aktualisht përfshin Belgjika, Gjermania, Italia, Holanda, Turqia dhe Mbretëria e Bashkuar.
Në këto vende ruhen armë bërthamore amerikane dhe operojnë avionë të certifikuar për misione bërthamore. Megjithatë, kontrolli dhe autorizimi për përdorimin e tyre mbetet ekskluzivisht në duart e SHBA-ve.
Aleatët marrin pjesë në stërvitje dhe planifikim strategjik, duke kontribuar në mekanizmin e parandalimit bërthamor të Aleancës pa zotëruar vetë armë bërthamore.
Lufta në Ukrainë ka ndryshuar llogaritjet strategjike
Interesi për zgjerimin e këtij programi është rritur pas pushtimit rus të Ukrainës dhe deklaratave të përsëritura të presidentit rus Vladimir Putin lidhur me kapacitetet bërthamore të Rusisë.
Shtetet më afër kufijve rusë e shohin praninë e shtuar ushtarake amerikane si një garanci shtesë sigurie dhe një faktor të rëndësishëm parandalues.
Ende pa vendim përfundimtar
Megjithëse diskutimet janë në zhvillim, burimet theksojnë se nuk pritet një marrëveshje e menjëhershme për zgjerimin e vendosjes së armëve bërthamore amerikane në Evropë.
Debati zhvillohet në një kohë kur administrata e presidentit Donald Trump po rishikon praninë ushtarake amerikane në kontinent, ndërsa aleatët evropianë po rrisin investimet në mbrojtje për të marrë një rol më të madh në sigurinë e NATO-s.
Pavarësisht këtyre ndryshimeve, “ombrella bërthamore” amerikane vazhdon të konsiderohet elementi më i rëndësishëm i strategjisë së parandalimit të Aleancës Atlantike.
