Një seri mosmarrëveshjesh publike mes Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu ka nxjerrë në pah presionin e presidentit amerikan ndaj Izraelit për t’i dhënë fund luftës dhe për të kufizuar operacionet ushtarake në Lebanon.
Thirrjet e hapura të Trampit për armëpushim, njoftimet për negociatat bërthamore në Truth Social, si dhe komentet e tij të fundit për ABC News, ku vuri në pikëpyetje të ardhmen politike të Netanjahut, duket se e kanë kapur në befasi kryeministrin izraelit.
Sipas raportimit të CNN, Netanjahu ndodhej me kabinetin e sigurisë në një bunker të dielën vonë, i përgatitur për mundësinë e sulmeve me raketa balistike iraniane, kur mori një telefonatë nga Trampi. Presidenti amerikan e informoi për memorandumin e mirëkuptimit mes United States dhe Iran.
Telefonata ishte e dyta brenda ditës. Në të parën, sipas Axios, Trampi i kishte shprehur zemërim Netanjahut për sulmet izraelite ndaj Bejrutit, duke e kritikuar ashpër.
Frika e Izraelit për marrëveshjen
Marrëveshja SHBA-Iran konsiderohet nga zyrtarët izraelitë si një zhvillim shqetësues, pasi mund të çojë në rihapjen e Strait of Hormuz dhe në lehtësimin e sanksioneve ekonomike ndaj Teheranit.
Sipas tyre, memorandumi shtyn për më vonë çështjet më sensitive: programin bërthamor të Iranit dhe arsenalin e raketave balistike. Kjo shihet si kompromis i rrezikshëm, pasi i jep frymëmarrje ekonomike regjimit iranian pa zgjidhur plotësisht kërcënimet strategjike.
Kur komentoi publikisht marrëveshjen, Netanjahu u shpreh me tone të rezervuara:
“Ka raste kur presidenti Tramp dhe unë nuk i shohim gjërat njësoj. Unë jam përgjegjës për interesat e sigurisë së Izraelit.”
Presion edhe për Libanin
Marrëveshja mund të sjellë kufizime të reja edhe për veprimet izraelite kundër Hezbollah në Libanin jugor.
JD Vance dhe zyrtarë amerikanë kanë sqaruar se Izraeli ruan të drejtën e vetëmbrojtjes nëse sulmohet, por Irani kërkon tërheqje të plotë të forcave izraelite nga zona.
Kritika të ashpra në Izrael
Figura të njohura të politikës izraelite kanë reaguar ashpër ndaj marrëveshjes.
- Bezalel Smotrich e quajti marrëveshjen “të rrezikshme”
- Itamar Ben-Gvir deklaroi se Izraeli nuk ndihet i lidhur nga kjo marrëveshje
- Naftali Bennett e quajti “kthesë të rrezikshme për sigurinë e Izraelit”
Edhe ish-shefi i Shtabit, Gadi Eisenkot, e përshkroi si “rezultat të mjerueshëm”.
Marrëdhënia Tramp–Netanjahu në provë
Analistët politikë vlerësojnë se marrëdhënia mes Trampit dhe Netanjahut po kalon një test serioz.
Konsulenti politik Nadav Strauchler deklaroi:
“Nuk do ta shpallja kaq shpejt të vdekur këtë marrëdhënie.”
Sipas tij, me zgjedhjet e tetorit që afrohen, Netanjahu ende do të përpiqet të ruajë afërsinë me Trampin.
Rënie e mbështetjes për Trampin në Izrael
Një sondazh i fundit i Institutit të Demokracisë së Izraelit tregon rënie të besimit të izraelitëve ndaj Trampit.
Përqindja e qytetarëve hebrenj që besojnë se Trampi e ka sigurinë e Izraelit prioritet ka rënë:
- Mars 2026: 64%
- Qershor 2026: 44%
Kjo është niveli më i ulët që nga fundi i vitit 2024.
Netanjahu kërkon takim kokë më kokë
Sipas burimeve të CNN, Netanjahu po kërkon në heshtje një takim të drejtpërdrejtë me Trampin për t’i shprehur shqetësimet rreth marrëveshjes me Iranin.
Një takim i tillë do t’i shërbente jo vetëm diplomatikisht, por edhe politikisht, duke i dhënë Netanjahut imazhin e afërsisë me presidentin amerikan në prag të zgjedhjeve.
Për momentin, marrëdhënia mes dy liderëve mbetet e tensionuar, ndërsa marrëveshja SHBA-Iran po riformëson ekuilibrat në Lindjen e Mesme.
