Liderët e European Union pritet të marrin një vendim të rëndësishëm lidhur me të ardhmen e zgjerimit të bllokut, ndërsa këtë vjeshtë do të zhvillohet një diskutim strategjik mbi reformat dhe integrimin gradual të vendeve kandidate.
Sipas draft-konkluzioneve të samitit dyditor të BE-së, që po mbahet më 18 dhe 19 qershor në Brussels, në tetor 2026 Këshilli Evropian do të zhvillojë një debat të thelluar mbi procesin e zgjerimit.
“Në dritën e vrullit të ri në procesin e zgjerimit dhe duke rikujtuar Deklaratën e Granadës, Këshilli Evropian do të zhvillojë në takimin e tetorit 2026 një diskutim strategjik mbi zgjerimin dhe reformat”, thuhet në draftin e siguruar nga Radio Free Europe/Radio Liberty.
Samiti EU–Western Balkans Summit 2026, i mbajtur më 5 qershor në Tivat, konsiderohet si një pikë kthese që ka sjellë energji të re në procesin e zgjerimit drejt Ballkanit Perëndimor.
Diskutimi strategjik pritet të fokusohet në një qasje të re, ende jo të formalizuar plotësisht, por që tashmë po përmendet në disa dokumente jozyrtare të publikuara javët e fundit.
Propozimi i parë u paraqit nga kancelari gjerman Friedrich Merz, i cili sugjeroi që vendet e Ballkanit Perëndimor të marrin statusin e vëzhguesit në BE, ndërsa Ukraine të fitojë statusin e anëtarit të asociuar pa të drejtë vote.
Një tjetër dokument franko-gjerman trajton mënyrën se si vendet kandidate që mbeten prapa në reformat institucionale mund të avancojnë në proces, duke vendosur standarde më të qarta për anëtarësim.
Po ashtu, një non-paper i tretë i hartuar nga Gjermania, Franca, Belgjika, Holanda dhe Luksemburgu propozon që anëtarët e rinj të BE-së të kenë fillimisht të drejta të kufizuara, me qëllim mbrojtjen e funksionimit të institucioneve evropiane dhe ruajtjen e vlerave themelore të unionit.
Burime diplomatike në Bruksel kanë bërë të ditur se po shqyrtohen intensivisht modele të reja të pranimit, duke lënë të kuptohet se zgjerimet e ardhshme mund të mos ndjekin më modelin tradicional të anëtarësimit të plotë dhe të menjëhershëm.
Në qendër të debatit qëndron koncepti i integrimit gradual, i cili nënkupton afrimin progresiv të vendeve kandidate me strukturat e BE-së gjatë vetë procesit të zgjerimit.
“Këshilli Evropian mbetet i përkushtuar për avancimin e integrimit gradual ndërmjet Bashkimit Evropian dhe rajonit gjatë procesit të zgjerimit, në një mënyrë të bazuar në merita dhe të kthyeshme”, thuhet në draft-konkluzione.
Ky zhvillim mund të shënojë një kthesë të madhe në politikën e zgjerimit të BE-së, veçanërisht për vendet e Ballkanit Perëndimor, që prej vitesh presin hapa konkretë drejt anëtarësimit.Burimi:REL.
