Për herë të parë që nga viti 2002, qytetarët e Bashkimit Evropian do të kenë mundësinë të ndikojnë në dizajnin e kartëmonedhave të reja euro. Banka Qendrore Evropiane ka prezantuar 10 projektet finaliste dhe ka hapur një konsultim publik që do të zgjasë deri më 21 shtator 2026.
Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka nisur procesin e ridizajnimit të kartëmonedhave euro, duke prezantuar dhjetë modelet finaliste që do të konkurrojnë për pamjen e re të monedhës së përbashkët evropiane.
Ky është ndryshimi i parë i madh vizual i kartëmonedhave që prej futjes së euros në qarkullim në vitin 2002. Për herë të parë, qytetarët e vendeve të eurozonës do të kenë mundësi të japin mendimin e tyre për dizajnin përmes një konsultimi publik që do të jetë i hapur deri më 21 shtator.
Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, tha se kartëmonedhat e reja synojnë të pasqyrojnë identitetin dhe trashëgiminë e përbashkët evropiane.
“Kartëmonedhat euro janë më shumë se një mjet pagese. Ato janë një nga shprehjet më të prekshme të Evropës. Përmes dizajneve që bashkojnë bukurinë dhe domethënien, ato do të forcojnë identitetin tonë të përbashkët”, deklaroi Lagarde.
Dy tema kryesore në garë
Projektet finaliste janë ndarë në dy koncepte:
- “Kultura evropiane: vende kulture dhe bashkëndarjeje”
- “Lumenjtë dhe zogjtë: qëndrueshmëria në diversitet”
Modelet janë përzgjedhur pas një konkursi ndërkombëtar ku morën pjesë mbi 1.200 dizajnerë nga vendet e Bashkimit Evropian.
Figurat historike që mund të shfaqen në kartëmonedhat e reja
Nëse përzgjidhet tema kulturore, kartëmonedhat do të mbajnë portretet e personaliteteve të njohura evropiane:
- 5 euro – Maria Callas
- 10 euro – Ludwig van Beethoven
- 20 euro – Marie Curie
- 50 euro – Miguel de Cervantes
- 100 euro – Leonardo da Vinçi
- 200 euro – Bertha von Suttner
Në pjesën e pasme të secilës kartëmonedhë do të paraqiten ambiente kulturore si biblioteka, muze, shkolla, festivale muzikore dhe sheshe publike.
Alternativa tjetër: natyra dhe institucionet evropiane
Opsioni i dytë fokusohet te biodiversiteti i Evropës, duke paraqitur lumenj dhe specie të ndryshme shpendësh në anën kryesore të kartëmonedhave.
Në anën tjetër do të shfaqen institucionet kryesore të Bashkimit Evropian, përfshirë:
- Parlamenti Evropian
- Komisioni Evropian
- Banka Qendrore Evropiane
- Gjykata e Drejtësisë e BE-së
- Këshilli Evropian
- Gjykata Evropiane e Auditimit
Kartëmonedha më të sigurta dhe më ekologjike
Sipas BQE-së, seria e re do të sjellë:
- elemente më të avancuara sigurie kundër falsifikimit;
- verifikim më të lehtë të autenticitetit;
- akses më të mirë për personat me dëmtime në shikim;
- materiale më të qëndrueshme dhe më rezistente ndaj konsumimit.
Kur do të merret vendimi?
Konsultimi publik do të mbyllet më 21 shtator 2026, ndërsa Këshilli Drejtues i BQE-së pritet të zgjedhë dizajnin fitues deri në fund të vitit.
Pas përfundimit të testimeve teknike dhe procesit të prodhimit, kartëmonedhat e reja do të futen gradualisht në qarkullim gjatë viteve në vijim, duke qarkulluar fillimisht paralelisht me kartëmonedhat aktuale, të cilat do të vazhdojnë të kenë vlerë të plotë ligjore.
