Hungaria ka ndërmarrë një masë të pazakontë për të përballuar mungesën e ujit në Danub, duke fundosur dy barka pranë centralit bërthamor të Paksit, me synimin për të rritur nivelin e ujit dhe për të garantuar ftohjen e reaktorëve.
Vala e të nxehtit ekstrem dhe thatësira që kanë përfshirë Evropën këtë verë kanë ulur ndjeshëm nivelin e Danubit dhe kanë krijuar probleme për prodhimin e energjisë bërthamore në disa vende evropiane.
Niveli i ujit 122 centimetra nën normalen
Kryeministri hungarez, Péter Magyar, deklaroi se niveli i ujit pranë centralit Paks është aktualisht 122 centimetra më i ulët se niveli normal dhe pritet të bjerë më tej të hënën.
Sipas tij, nëse niveli zbret nën pragun kritik prej 132 centimetrash, njëra prej dy turbinave të centralit do të duhej të ndalej.
Paks është objekti i vetëm bërthamor i Hungarisë dhe prodhon më shumë se një të tretën e energjisë elektrike të vendit, duke e bërë funksionimin e tij një çështje me rëndësi strategjike për sigurinë energjetike.
Fundosja e barkave dhe 150 mijë metra kub gurë
Autoritetet kanë nisur të shtunën në mëngjes fundosjen e dy barkave, secila rreth 80 metra e gjatë, në një përpjekje për të ndikuar në rrjedhën e Danubit.
Masa është pjesë e një projekti më të gjerë për ndërtimin e një pragu në shtratin e lumit, i cili synon të ngadalësojë rrjedhën dhe të rrisë nivelin e ujit pranë centralit.
Për projektin parashikohet përdorimi i rreth 150 mijë metrave kub gurë.
Ministria e Mbrojtjes e Hungarisë ka angazhuar rreth 100 ushtarë, të cilët po punojnë pa ndërprerje për realizimin e ndërhyrjes.
Sipas deklarimeve të kryeministrit, fundosja e barkave ka sjellë tashmë një rritje prej rreth 1 centimetri të nivelit të ujit pranë centralit.
Problemi nuk është vetëm hungarez
Situata në Paks është pjesë e një problemi më të gjerë që po prek sektorin bërthamor evropian.
Centrali bërthamor i Rumanisë është detyruar të mbyllë një njësi për shkak të niveleve të ulëta të ujit në Danub.
Edhe Franca, një nga fuqitë kryesore bërthamore të Evropës, është përballur me kufizime të prodhimit gjatë valëve të të nxehtit. Temperaturat e larta dhe nivelet e ulëta të lumenjve kanë vështirësuar përdorimin e ujit për ftohjen e reaktorëve.
Në një tjetër rast, një pushtim i kandilave të detit ka detyruar punëtorët të ndërpresin përkohësisht funksionimin e disa pajisjeve në një central francez.
Kriza klimatike po prek edhe energjinë bërthamore
Problemi nxjerr në pah një paradoks të rëndësishëm të krizës klimatike: temperaturat e larta dhe thatësirat mund të godasin edhe një burim energjie që zakonisht konsiderohet i qëndrueshëm dhe i pavarur nga moti.
Shumë centrale bërthamore janë ndërtuar pranë lumenjve ose brigjeve detare, pasi kanë nevojë për sasi të mëdha uji për sistemet e ftohjes.
Kur temperaturat rriten dhe niveli i lumenjve bie, kapaciteti për ftohje zvogëlohet, duke detyruar operatorët të reduktojnë prodhimin ose, në raste ekstreme, të ndalojnë reaktorët.
Paks dhe projekti rus
Në sfondin e kësaj situate është edhe projekti për zgjerimin e centralit Paks, i lidhur me kompaninë shtetërore ruse Rosatom dhe marrëveshjen e nënshkruar gjatë qeverisjes së Viktor Orbán.
Kryeministri Péter Magyar ka shprehur dyshime për përfundimin e projektit dhe ka ngritur ndër të tjera edhe çështjen e sigurisë së furnizimit me ujë.
Ndërhyrja e pazakontë në Danub tregon se ndryshimet në klimë dhe mungesa e ujit po shndërrohen gjithnjë e më shumë në faktorë që ndikojnë drejtpërdrejt në sigurinë energjetike të Evropës.
