Presidenti amerikan Donald Trump ka pretenduar se Shtetet e Bashkuara kontrollojnë Ngushticën strategjike të Hormuzit, ndërsa zyrtari i lartë iranian Mohsen Rezaei ka deklaruar se rruga ujore do të mbetet e mbyllur derisa Uashingtoni të ndryshojë “sjelljen” e tij. Përplasja mes dy vendeve rrit shqetësimet për sigurinë e një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka rikthyer pretendimet e tij lidhur me të ardhmen e Ngushticës së Hormuzit, duke publikuar në platformën Truth Social një hartë në të cilën rruga ujore strategjike paraqitet si “territor i ri amerikan”.
Trump nuk ka dhënë një koment të drejtpërdrejtë për hartën, por më herët kishte deklaruar se Shtetet e Bashkuara duhet të marrin kontrollin e ngushticës.
Kjo është hera e dytë brenda pak ditësh që Trump publikon të njëjtën hartë. Ai e kishte shpërndarë atë edhe më 18 gusht.
Më 15 gusht, gjatë një tubimi në Nju Jork, presidenti amerikan kishte deklaruar se, pas përfundimit të luftës me Iranin, Ngushtica e Hormuzit do të bëhej territor i Shteteve të Bashkuara.
Irani: Hormuzi është i mbyllur
Teherani e ka kundërshtuar pretendimin amerikan.
Mohsen Rezaei, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, deklaroi se Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur, pavarësisht pretendimeve të Uashingtonit.
“Ngushtica e Hormuzit është e mbyllur, pavarësisht pretendimeve amerikane, dhe nuk do të hapet derisa Amerika të korrigjojë sjelljen e saj”, tha Rezaei për televizionin shtetëror iranian.
Sipas tij, Shtetet e Bashkuara duhet fillimisht të respektojnë angazhimet e tyre përpara se të diskutohet rihapja e ngushticës.
Përplasjes verbale i është bashkuar edhe zëvendësministri i Jashtëm iranian, Kazem Gharibabadi, i cili deklaroi se pretendimet e Trumpit lidhur me Hormuzin do të “korrigjohen”.
Një korridor jetik për tregtinë globale
Ngushtica e Hormuzit është një prej rrugëve detare më të rëndësishme në botë për transportin e energjisë.
Para përshkallëzimit të konfliktit, përmes saj kalonte rreth një e pesta e eksporteve globale të naftës bruto dhe gazit natyror të lëngshëm.
Për këtë arsye, çdo kufizim i lundrimit në këtë korridor mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta për tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe çmimet e naftës.
Ndërsa Irani pretendon se ka marrë kontrollin e ngushticës, Trump ka deklaruar nga ana tjetër se Shtetet e Bashkuara e kontrollojnë plotësisht kalimin.
Teherani kërcënon me masa ndaj vendeve që mbështesin sanksionet amerikane
Rezaei paralajmëroi gjithashtu vendet e Gjirit dhe shtetet e tjera që mund t’i bashkohen masave ekonomike të Uashingtonit kundër Iranit.
“Mos u bashkohuni me luftën ekonomike që po zhvillohet nga Shtetet e Bashkuara”, tha ai, duke paralajmëruar se çdo shtet që merr pjesë në vendosjen e kufizimeve ekonomike ndaj Iranit do të konsiderohet “armik”.
Zyrtari iranian tha se Teherani mund të godasë interesat e vendeve që, sipas tij, refuzojnë të distancohen nga politika amerikane.
Rezaei deklaroi gjithashtu se Irani deri tani ka përdorur vetëm një pjesë të kapaciteteve të tij dhe se sulmet e kryera kanë synuar bazat ushtarake amerikane.
Ai paralajmëroi se, nëse Uashingtoni vendos sanksione të reja ekonomike, objektiv mund të bëhen edhe kompanitë amerikane të naftës dhe biznese të tjera.
Bisedimet për Hormuzin kanë ngecur
Përplasja mes Uashingtonit dhe Teheranit vjen ndërsa përpjekjet diplomatike për të rregulluar situatën në Ngushticën e Hormuzit vazhdojnë.
Irani dhe Shtetet e Bashkuara nënshkruan në qershor një memorandum mirëkuptimi që synonte t’i jepte fund luftës dhe të hapte rrugën për një marrëveshje më të gjerë mes dy vendeve.
Megjithatë, procesi më vonë ngeci për shkak të mosmarrëveshjeve mbi zbatimin e marrëveshjes dhe rregullat e lundrimit në Hormuz.
Bisedimet mes Iranit dhe Sulltanatit të Omanit, që po ndërmjetëson për rregullimin e trafikut në këtë korridor jetik, kanë vazhduar, por deri tani nuk kanë prodhuar një marrëveshje përfundimtare.
Përplasja mbi Hormuzin mbetet një nga pikat më të rrezikshme të konfliktit mes Iranit dhe SHBA-së, me potencial për të shkaktuar pasoja shumë përtej Lindjes së Mesme.
